ZASŁUŻENI DLA ELWRO
Opracowanie i redakcja: dr inż. Bronisław Piwowar, mgr inż. Adam Urbanek

EKONOMIŚCI

mgr Janina Rudze

Mgr Janina RUDZE ( znana w ELWRO jako Nina Rudze ) ukończyła studia na Wydziale Handlu Szkoły Głównej Planowania i Statystyki ( obecnie Szkoła Główna Handlowa ) w Warszawie w 1962 r. Po ukończeniu studiów pracowała w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Hurtu Spożywczego - Hurtownia w Chorzowie. W 1965 r. przeniosła się do Wrocławia i zatrudniła w Zakładach Elektronicznych ELWRO na stanowisku ekonomisty. W pierwszym okresie Jej nauczycielami byli: Teresa Lisik i Andrzej Kaman. Nina Rudze stopniowo awansowała, obejmując w Elwro kolejno funkcje: kierownika sekcji, kierownika działu ekonomicznego, zastępcy dyrektora ds. ekonomiczno – finansowych - głównego księgowego. Tę ostatnią funkcję pełniła od maja 1988 r. przez trzy lata. Nina Rudze należy do najwybitniejszych ekonomistów ELWRO. Problematyka którą zajmowała się lub kierowała, była szeroka i obejmowała:
1) politykę cenową,
2) efektywność ekonomiczną prac rozwojowych i nowouruchamianych wyrobów,
3) opracowywanie i wdrażanie motywacyjnych systemów wynagradzania,
4) upowszechnianie zasad rachunkowości zarządczej,
5) finanse przedsiębiorstwa.
Celem Jej pracy było zapewnienie efektywności ekonomicznej działalności ELWRO, w tym nowych opracowań i wdrożeń, a myślą przewodnią było: „projektujmy i produkujmy nowocześnie i tanio, eksportujmy opłacalnie”. Opłacalność eksportu była przedmiotem szczególnie wnikliwych analiz sporządzanych pod kierownictwem Niny Rudze. Warto podkreślić nie tylko wiedzę i umiejętności Niny Rudze, ale także jej wysoki poziom kultury osobistej i duże zdolności przekonywania oraz efektywnego przygotowywania inżynierów do udziału w negocjacjach cenowych. W dużym stopniu zaważyło to na dobrych wynikach eksportowych ELWRO, zarówno w zakresie kompletnych systemów ( np. ODRA 1204, ODRA 1305, System TELE-JS ) jak i bloków funkcjonalnych ( np. pamięci operacyjne ). Nina Rudze brała udział w pracach wielu zespołów interdyscyplinarnych. Warto tutaj podkreślić kierowanie dwoma zespołami: zespołem d/s analizy wartości oraz zespołem, który opracował zasady organizacyjno-finansowe funkcjonowania wydzielonych w strukturze ELWRO zakładów ( np. Serwis, BHZ, Zakład Automatyki itd. ). Uczestniczyła także w przygotowywanym przez firmy angielskie ( S.G.Warburg, KPMG ) memorandum informacyjnym w celu prywatyzacji ELWRO. Była to praktyczna lekcja zastosowania zachodnich standardów rachunkowości, analizy ekonomiczno-finansowej i wyceny przedsiębiorstwa. W maju 1991 r. Nina Rudze odeszła z ELWRO i zaangażowała się w firmie doradczej ADIN sp. z o.o. jako współwłaściciel i ekspert . Uczestniczyła w pracach dotyczących: restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstw, sporządzania business planów, wyceny firm, akcji, udziałów, zarządzania innymi firmami w ramach kontraktów menedżerskich oraz pozyskiwania funduszy unijnych. W styczniu 2009 r. Nina Rudze przeszła na emeryturę, lecz w dalszym ciągu udziela się zawodowo, współpracując z ADIN sp. z o.o.mgr Janina Rudze

KONSTRUKTORZY KOMPUTERÓW

mgr inż. Jerzy Fudala

Pracę dyplomową wykonał pod kierunkiem prof. Antoniego Kilińskiego. Bezpośrednio po studiach zatrudnił się we Wrocławskich Zakładach Elektronicznych ELWRO, specjalizując się w projektowaniu organizacji logicznej jednostek centralnych komputerów. Ryszard Fudala należy do wybitnych konstruktorów ELWRO; wniósł istotny wkład w dzieło projektowania komputerów: Odra 1204, Odra 1304, Odra 1325, UMJS (Uniwersalna Mikroprogramowana Jednostka Sterująca). W czasie pracy w ELWRO Ryszard Fudala zajmował się także publikowaniem swoich artykułów, np.:
* "ODRA1325 - ORGANIZACJA LOGICZNA I GŁÓWNE PARAMETRY UŻYTKOWE" ( biuletyn PIAP 1-2/39/40, 1973 )
* "STAN I TENDENCJE SYSTEMÓW O DZIAŁANIU BEZPOŚREDNIM" ( NOT Katowice 78 )
* "SYSTEMY AUTOMATYZACJI PRAC INŻYNIERSKICH I PROJEKTOWYCH" Konferencja: Projektowanie Wspomagane Komputerem w Elektronice. Warszawa 1978,
zeszyt 21. Ryszard Fudala zgłosił kilka projektów racjonalizatorskich, np.:
* TESTER ARYTMOMETRU EMC ODRA 1204 ( WZE/729/68 )
* MINIMALIZACJA UKŁADÓW MASZYNY CYFROWEJ ODRA 1204 ( WZE/874/69 ) * ZINTEGROWANE KANAŁY CZYTNIKA I DZIURKARKI TAŚMY PAPIEROWEJ MASZYNY CYFROWEJ ODRA 1325 ( WZE/959/76 )
Ryszard Fudala otrzymał patent nr 121045, zgłoszony 28.09.1977 z dziedziny struktury procesora p.t. "MIKROPROGRAMOWANA JEDNOSTKA STERUJĄCA". Patent ten umożliwiał łatwe kształtowanie architektury procesora w celu przygotowania całej rodziny urządzeń o zmiennej cenie i mocy obliczeniowej i został wykorzystany w UMJS. Ryszard Fudala w swojej pracy konstrukcyjnej stosował bardzo szeroko wspomaganie komputerowe. Było to innowacją na terenie ELWRO. Swoimi doświadczeniami w komputerowym wspomaganiu prac konstrukcyjnych starał się zainteresować ogół konstruktorów poprzez referaty wewnętrzne i kontakty dwustronne. Wygłosił też pierwszy w ELWRO referat na temat mikroprocesorów. Od 1983r zatrudniony w firmie Intron-Elektronik ( a po zmianie nazwy firmy w EBS Ink-Jet Systems Poland Sp. z o.o ) opracowywał wbudowane, mikroprocesorowe systemy czasu rzeczywistego ( w zakresie sprzętu i oprogramowania ) oparte na mikroprocesorach firmy Motorola. Obecnie kieruje pracami działu Badawczo-Rozwojowego.

mgr inż. Ludwig Górski

mgr inż. Ludwik GÓRSKI ukończył studia na Wydziale Elektroniki Politechniki Warszawskiej w 1967 r. Bezpośrednio po studiach, wypełniając nakaz pracy i za namową Ryszarda Fudali ( też ukończył Politechnikę Warszawską i od niedawna pracował w ELWRO ), w dniu 01 – 06 - 1967 r. zatrudnił się w WZE ELWRO, początkowo w Zakładzie Doświadczalnym, potem w OBR i IKSAiP, a na koniec w macierzystym Zakładzie; łącznie przepracował w przedsiębiorstwie ELWRO ponad ćwierć wieku. W pierwszym okresie pracował w dziale technologicznym, a następnie w dziale kontroli jakości, co znakomicie ułatwiło dobre poznanie zakładu, jego możliwości i zależności organizacyjnych. Procentowało to później we wdrażaniu do produkcji nowych opracowań. Ludwik Górski należy do grona wybitnych konstruktorów urządzeń teleprzetwarzania opracowanych i produkowanych w ELWRO. Prace konstrukcyjne w 1968 r. rozpoczął przy CRC – Centralnym Rejestratorze Cyfrowym ( kontrola i rejestracja kilkudziesięciu parametrów na statku ), a następnie przeszedł do pracy w pracowni urządzeń transmisji danych, kierowanej przez Krzysztofa Konopackiego. Ludwik Górski opracował tu: adaptery telefoniczne UPD 305 10/1 i 10/3 dla komputera ODRA, pozwalające na podłączanie ( poprzez multiplekser 325 lub kanał znakowy ODRY ) zdalnych stacji UTD-211, produkowanych przez TELETRĘ w Poznaniu, wyposażonych w modem, czytnik i perforator taśmy papierowej. Przed zamknięciem linii ODRY, wspólnie z Krystyną Horeczy, zaprojektował zdalną wsadową stację UPD 305-20 , wyposażoną oprócz czytnika i perforatora taśmy papierowej, w czytnik kart. W 1975 r. Ludwik Górski został kierownikiem pracowni teleprzetwarzania i prowadził opracowanie PTD – procesora teleprzetwar zania danych EC 8371.01 ( odpowiednik programowy IBM 3705 ), najważniejszego elementu systemu teleprzetwarzania – TELE JS. PTD wszedł do produkcji w ELWRO w 1979 r. Łagodność wprowadzenia go do produkcji wynikała z dążności do zaadoptowania wielu rozwiązań konstrukcyjnych ( szafa, zasilanie, pamięć ) sprawdzonych już w procesorze komputera R 32. Wyrób zszedł z produkcji w latach 90-tych, będąc najdłużej produkowanym procesorem w ELWRO – około 1000 szt., zapewniając w znacznym stopniu finansowanie zakładu na przełomie lat 80/90. Był w 90% eksportowany i dołączany do wszystkich m.c. JS EMC, a nawet orginalnych Main Frame IBM ( zamiast IBM3705 ) , ze względu na pełną kompatibilność programową. Ludwik Górski pracując nad opracowaniem PTD brał czynny udział w pracach sekcji specjalistów ds. teleprzetwarzania JS EMC. W drugiej połowie lat 80 Ludwik Górski ze swoim wypróbowanym zespołem rozpoczął opracowanie kolejnej generacji procesora - PTD-2 ( będącego odpowiednikiem IBM 3725 ). Przyszedł rok 1989, zmiana systemu politycznego, otwarcie granic, a przede wszystkim zmiana filozofii przetwarzania i przesyłania informacji, spowodowały zamknięcie tematu i rozpad pracowni. Pod koniec listopada 1991 r. Ludwik Górski przeszedł z IKSAiP do ELWRO, które przygotowywało się do podjęcia produkcji cyfrowych central telefonicznych, a następnie od 22-06-1992 r. do 31-12-1993 r. był pracownikiem spółki Northern Telecom Elwro, która miała dostarczać centrale telefoniczne, a w następnej kolejności uruchomić w ELWRO produkcję ich podzespołów. Od 16-05-1994 r. Ludwik Górski podjął pracę w Telbanku ( i jego prawnych następcach – EXATELu , Tele-Energo, a obecnie Energo-Tel ) i obecnie - już na emeryturze - dalej zapewnia firmie utrzymanie sieci transmisji danych na Dolnym Śląsku.

mgr inż. Bogdan Kasierski

Mgr inż. Bogdan KASIERSKI ukończył Wydział Elektroniki ( specjalność: maszyny matematyczne ) Politechniki Warszawskiej w 1967 r. z wynikiem bardzo dobrym. W latach 1967 – 1991 pracował we Wrocławskich Zakładach Elektronicznych ELWRO, pełniąc funkcje konstruktora i kierownika pracowni struktur logicznych jednostek centralnych komputerów ODRA i RIAD oraz urządzeń teletransmisji. W ramach podnoszenia swoich kwalifikacji, odbył następujące szkolenia:
1) szkolenie w zakresie architektury komputerów brytyjskiej firmy ICL 1900 w Manchesterze,
2) Szkolenie w zakresie architektury logicznej komputerów IBM 360/370,
3) Szkolenie w zakresie organizacji systemów komputerowych we francuskiej firmie C II w Tuluzie,
4) szkolenie w zakresie IBM AS/400 w Stuttgarcie.
Bogdan Kasierski należy do grona wybitnych konstruktorów komputerów produkowanych w ELWRO. Rozpoczął od wdrażania do produkcji komputera Odra 1204, następnie pracował przy konstrukcji komputerów Odra 1304, Odra 1325 i Odra 1305. Całkowicie samodzielną pracą Bogdana Kasierskiego było prowadzenie konstrukcji i wdrażanie do produkcji jednostek centralnych komputerów RIAD (R-32 i R-34). W 1976 r. Bogdan Kasierski otrzymuje Nagrodę Państwową ( zespołową ) I stopnia za opracowanie i wdrożenie do produkcji jednostek centralnych komputerów Odra 1325, Odra 1305 i R-32. Po odejściu z Elwro Bogdan Kasierski pracuje w następujących firmach:
1) REX – Wrocław,
2) WINUEL – Wrocław,
3) PMT – Wrocław,
4) KASMA – Wrocław.
Wszędzie pełni funkcje wymagające wysokich kwalifikacji w zakresie sprzętu i oprogramowania komputerowego.

dr inż. Piotr Kociatkiewicz

Dr inż. Piotr Kociatkiewicz urodził się 17 lutego 1938 roku we Lwowie. Od roku 1946 mieszka we Wrocławiu. Tu ukończył III Liceum Ogólnokształcące i rozpoczął studia na Wydziale Elektroniki Politechniki Wrocławskiej. W 1962 w Katedrze Maszyn Matematycznych obronił pracę magisterską. W październiku 1961 roku rozpoczął pracę we Wrocławskich Zakładach Elektronicznych ELWRO w dziale konstrukcyjnym. Brał udział w opracowaniu komputerów Odra 1003 (zasilanie, przyrząd do kontroli pakietów), Odra 1013 ( automatyka układów zasilających, czynny udział w uruchomieniu produkcji ), Odra 1103 ( konstruktor prowadzący, wspólnie z Jurem Lesińskim, z którym opracował założenia techniczno- ekonomiczne, projekt techniczny, samodzielnie opracował strukturę logiczną układów we/wy, brał czynny udział we wdrożeniu do produkcji i szkoleniu przyszłych użytkowników ). W 1968 podjął pracę na Politechnice Wrocławskiej w Instytucie Cybernetyki Technicznej, gdzie w działalności naukowo-dydaktycznej wykorzystał swoje doświadczenie uzyskane podczas pracy w ELWRO. Prowadził między innymi wykłady z konstrukcji i techniki urządzeń cyfrowych, organizacji komputerów i budowy urządzeń peryferyjnych oraz organizacji i eksploatacji systemów komputerowych. W 1972 obronił pracę doktorską. W 1978 przeszedł do Instytutu Komputerowych Systemów Automatyki i Pomiarów ( IKSAiP ), ówcześnie stanowiącym zaplecze naukowo-badawcze ELWRO, na stanowisko adiunkta kierownika Grupy Problemowej ds. sieci komputerowych, a następnie Pracowni Sieci Komputerowych. Pod jego kierunkiem powstał projekt sieci komputerowej o architekturze Systemów Otwartych, budowanej na sprzęcie JS EMC, tworzony siłami Instytutu i Politechniki Wrocławskiej. W 1989 przeszedł do ELWRO na stanowisko Kierownika Działu Badania Rynku. W 1992 został zatrudniony w spółce Northern Telecom Elwro na stanowisku technologa ds. uruchomień; w spółce pracował do czasu jej likwidacji. W 1994 rozpoczął pracę w spółce Waza w dziale handlu i marketingu. W latach 1994 – 2005 pełnił funkcję dyrektora Policealnego Studium Zawodowego Towarzystwa Informatyków Polskich we Wrocławiu. Piotr Kociatkiewicz jest autorem patentu, kilkudziesięciu publikacji wydanych w kraju i za granicą, pięciu skryptów wydanych przez Politechnikę Wrocławską oraz recenzji zlecanych przez wydawnictwa krajowe i na potrzeby Centralnych Projektów Badawczo-Rozwojowych.

mgr inż. Krzysztof Konopacki

Mgr inż. Krzysztof KONOPACKI urodził się 17 stycznia 1939 r. w Wilnie. Studia na Wydziale Elektroniki Politechniki Wrocławskiej ukończył w 1962 r. W Elwro pracował nieprzerwanie w latach 1964-1993r. Początkowo zajmował się konstrukcjami urządzeń zewnętrznych komputerów ODRA m.in. drukarkami wierszowymi, czytnikami i dziurkarkami taśmy papierowej, monitorami operatorskimi. Krzysztof Konopacki należy do wybitnych konstruktorów ELWRO. Jako kierownik zakładu naukowo-badawczego, prowadził niezwykle ważne opracowania i wdrożenia do produkcji sterowników komunikacyjnych do komputerów ODRA i RIAD, stanowiących podstawę budowy pierwszych sieci komputerowych w Polsce:
1) Multiplekser do systemów ODRA,
2) Procesor teleprzetwarzania EC 8371.01 do RIADA, który był osnową podsystemu teleprzetwarzania TELE JS, obejmującego także oprogramowanie, obsługujące zdalny dostęp do komputera,
3) Urządzenia transmisji danych w tym modemy i konwertery,
4) Terminale użytkowników: monitory ekranowe, dialogowe punkty abonenckie.
Obecnie Krzysztof Konopacki jest na emeryturze.

mgr inż. Alicja Kuberska

Mgr inż. Alicja KUBERSKA urodziła się w roku 1938 w Wilnie. Po wojnie przyjechała najpierw do Lublina, a potem do Wrocławia. Po ukończeniu liceum w roku 1956 rozpoczęła studia na Wydziale Łączności Politechniki Wrocławskiej. Jeszcze przed ukończeniem studiów rozpoczęła w roku 1962 pracę we Wrocławskich Zakładach Elektronicznych ELWRO jako stypendystka tego Zakładu. Pierwszym jej zadaniem była jej praca dyplomowa pt. „Organizacja logiczna małej maszyny matematycznej”, oparta na technice powstającego wówczas w Elwro komputera Odra 1003. Alicja Kuberska niewątpliwie należy do grona najwybitniejszych konstruktorów komputerów ODRA produkowanych w ELWRO. Miała szczęście być uczennicą znakomitego specjalisty i ojca polskich komputerów Thanasisa Kamburelisa. Pod Jego kierownictwem robiła swoją pracę dyplomową, a następnie brała czynny udział w opracowaniu konstrukcji i wdrożeniu do produkcji polskich komputerów : ODRA 1003, ODRA 1013, ODRA 1204, ODRA 1304, ODRA 1325. W życiu osobistym i zawodowym Alicji Kuberskiej zaowocowało też pewne wydarzenie z roku 1969. Otóż w roku tym na Zakład Elwro padł wybór kandydata na posła do Sejmu PRL V kadencji. Kandydatem miała być kobieta, bezpartyjna, specjalista w nowoczesnej dziedzinie, jaką były komputery. Przypadkowo Alicja Kuberska spełniała te wymagania i zgodziła się kandydować. Miała nadzieję, że uda się jej coś zrobić, zwłaszcza dla polskiej elektroniki. Wkrótce po wyborach okazało się, że dokonanie czegokolwiek zgodnie z posiadaną wiedzą i sumieniem jest absolutnie niemożliwe. Była jednak posłem niepokornym i jeszcze przez wiele lat później ponosiła tego konsekwencje w życiu osobistym i zawodowym. Więc wkrótce po zakończeniu skróconej kadencji Sejmu w roku 1972 musiała odejść z Elwro. Zaczęła pracę na Politechnice Wrocławskiej, gdzie przez 3 lata pracowała nad konstrukcją i wdrażaniem urządzeń teletransmisji danych MPX 304 i UPD 304 w systemie WASC, z komputerami Odra 1304, 1305 i 1325. Następnie wróciła do Elwro, a zdobyte na Politechnice doświadczenie okazało się przydatne, bo właśnie rozpoczęto prace nad wdrożeniem elwrowskiego systemu teletransmisji danych w oparciu o multiplekser MPX 325. W roku 1986 Zespół Kwalifikacyjny Oddziału Wrocławskiego SEP pod przewodnictwem prof. dr hab. inż. Zdzisława Karkowskiego w uznaniu dorobku zawodowego Alicji Kuberskiej wystąpił z wnioskiem o nadanie jej I stopnia specjalizacji zawodowej w dziedzinie: Informatyka, kierunek 12.1 – inżynieria systemów cyfrowych. Zespół Kwalifikacyjny ocenił ten dorobek w następujących dziedzinach: konstrukcjach, wdrożeniach urządzeń angielskich do współpracy z systemem Odra 1300 i ekspertyzach skomplikowanych błędów systemu. Zgodnie z oceną Zespołu Kwalifikacyjnego prac wykonanych przeze Alicję Kuberską całkowicie samodzielnie na szczególną uwagę zasługują następujące:
1. Opracowanie (1966-69 ) – „Koordynatora kanałów”, będący nowoczesnym wówczas układem sterowania pamięcią operacyjną i kanałami urządzeń zewnętrznych w komputerach Odra 1204 i Odra 1304 oraz układy kanałów przesyłania znaków i słów w Odrze 1204 W opinii Th. Kamburelisa : „Opracowanie było rozwiązaniem oryginalnym, pomysłowym, pozwalającym na dużą autonomię pracy, zastosowanym również później w następnych maszynach.”
2. Praca ( 1977-78 ) prowadzona przez 1,5 roku nad identyfikacją błędu, pojawiającego się okresowo we współpracy procesora Odra 1305 z angielskim procesorem komunikacyjnym ICL 7903, powodującego długotrwałe przestoje systemu teletransmisji danych. Błąd został uznany przez specjalistów firmy ICL za wynik niekompatybilności między polskim systemem Odra 1305, a angielskim ICL 1904E i dlatego jego rozwiązanie było sprawą niezwykle prestiżową dla Elwro.
3. Praca ( 1982-83). nad reanimacją 15-letniego prototypu monitora ekranowego ICL 1830, daru z Berlina Zachodniego dla Politechniki Wrocławskiej przy braku pełnej dokumentacji i oryginalnych części zamiennych i wdrożenie go do współpracy z Odrą 1304
4. Dokonanie ekspertyzy ( 3 dni, 1979) przyczyn niesprawności systemu teletransmisji danych w warszawskim Ośrodku UNITRA CEMI, w skład którego wchodziły: Odra 1305, skaner ICL 7930, terminale ICL 7503, dalekopisy i modemy. Awaria trwała 2 miesiące i wszelkie interwencje ze strony kilku ośrodków oraz serwisu ICL nie przyniosły rezultatów.
Alicja Kuberska była 3-krotnie na szkoleniach w f-mie ICL w Wielkiej Brytanii w latach 1967,1974 i 1976. Jest też autorem dwóch wniosków Racjonalizatorskich. Po 30 latach pracy w roku 1992 Alicja Kuberska przeszła na emeryturę.

mgr inż. Wojciech Lipko

mgr inż. Wojciech LIPKO studia na Wydziale Elektroniki Politechniki Wrocławskiej ukończył w 1964 r. W 1965 r. zatrudnił się w Zakładach Elektronicznych ELWRO. Pracował tu przez prawie 18 lat. W latach 1965 – 1979 zajmował się wstępną eksploatacją maszyn cyfrowych, był również głównym konstruktorem przedsiębiorstwa ELWRO. Wojciech Lipko kolejno pracując w biurze rozwojowym ELWRO, OBR ELWRO i w Instytucie IKSAiP, w latach 1965 – 1979, odegrał bardzo ważną rolę zajmując się wstępną eksploatacją nowoopracowanych maszyn cyfrowych i w znacznym stopniu przyczynił się praktycznie do poprawy ich jakości. Testował zarówno sprzęt jak i oprogramowanie następujących komputerów: ODRA 1003, ODRA 1204, ODRA 1304, ODRA 1305, Odra 1325, procesor transmisji danych ( PTD ) i system sieciowy TELE – JS. Raporty Wojciecha Lipko były analizowane przez konstruktorów i programistów, a wnioski wdrażane do praktyki produkcyjnej. W tym okresie Wojciech Lipko zajmował następujące stanowiska:
1) inżynier ds. eksploatacji mc,
2) kierownik sekcji eksploatacji mc,
3) kierownik oddziału eksploatacji wstępnej,
4) kierownik sekcji eksploatacji elektronicznych mc w OBR,
5) kierownik zakładu eksploatacji i wdrożeń systemów komputerowych w OBR, a następnie w Instytucie IKSAiP.
Równolegle z prowadzeniem eksploatacji mc, Wojciech Lipko efektywnie działał jako kompetentny wykładowca, a potem kierownik kursów dla użytkowników elwrowskich maszyn cyfrowych. W roku 1983 Wojciech Lipko odchodzi z Elwro podejmując pracę w Przedsiębiorstwie Polonijno - Zagranicznym Ameprod, Przedsiębiorstwie Polonijno - Zagranicznym Alma Poznań. Od 16 października 1992 r. do chwili obecnej Wojciech Lipko pracuje w założonej wraz z żoną Krystyną - długoletnią pracownicą Elwro własnej firmie, Hercules Trading SA. Firma powstała w 1991 roku we Wrocławiu, a obecnie ma swą siedzibę w Poznaniu.

mgr inż. Henryk Makuszewski

Mgr inż. Henryk MAKUSZEWSKI ukończył Wydział Maszyn Matematycznych Wyższej Szkoły Technicznej w Moskwie w 1961r. Bezpośrednio po studiach rozpoczął pracę w Zakładach Elektronicznych ELWRO we Wrocławiu. Henryk Makuszewski pracował kolejno na stanowiskach: konstruktora, starszego konstruktora, specjalisty, głównego specjalisty d /s pamięci cyfrowych, a od 1975 r. głównego specjalisty d/s konstrukcji aparatury kontrolnej i pomiarów pamięci maszyn cyfrowych uzyskując w tym czasie Specjalizację Zawodową Inżyniera I stopnia w tej dziedzinie. Henryk Makuszewski należy do grona wybitnych konstruktorów komputerów ODRA i RIAD opracowanych i seryjnie produkowanych w Elwro (Odra 1003, Odra 1013, Odra 1103, Odra 1204, Odra 1304, Odra 1325, Odra 1305, RIAD 32 i RIAD 34 oraz Systemu Teleprzetwarzania TELE-JS). Specjalizował się w opracowywaniu i wdrażaniu do produkcji:
1) ferrytowych pamięci operacyjnych,
2) zautomatyzowanych zasilaczy komputerowych,
3) zautomatyzowanych urządzeń technologicznych do testowania różnych komponentów i bloków funkcjonalnych komputerów.
W 1978 r. podjął pracę w Zakładzie Wyróbów Niekatalogowych Ośrodka Badawczo- Rozwojowego ELWRO na stanowisku Z-cy Kierownika Zakładu, gdzie kierował opracowaniami komputerów dla systemów radiolokacji aktywnej i pasywnej dla użytkowników krajowych i zagranicznych oraz przeliczników mikrokomputerowych dla pojazdów specjalnych. W 1980 r. odznaczony Srebrną Odznaką , a w 1984r. Złotą Odznaką za Zasługi dla Rozwoju Przemysłu Maszynowego. Od 1992 r. pracuje w Zespole Szkół Kolejowych we Wrocławiu, gdzie aktywnie realizuje opracowania i wdrożenia urządzeń i systemów audiowizualnych jako środków wspomagania dydaktyki. Od 2002 r. na emeryturze,

mgr inż. Jakub Markiewicz

Mgr inż. Jakub MARKIEWICZ urodził się we Lwowie w 1930 r., gdzie ukończył Instytut Leśny, a następnie pracował w biurze konstrukcyjnym Lwowskich Zakładów Dźwigów Samochodowych. We wrześniu 1957 r. wraz z rodziną przyjeżdża do Polski, gdzie przez ponad rok pracuje w Biurze Konstrukcyjnym Oprzyrządowania Jelczańskich Zakładów Autobusowych, a w roku 1959 rozpoczyna pracę we Wrocławskich Zakładach Elektronicznych WZE Elwro we Wrocławiu, początkowo jako konstruktor mechanik, następnie jako kierownik sekcji konstrukcji mechanicznych i dokumentacji. Jakub Markiewicz należy do grona wybitnych konstruktorów komputerów opracowywanych i wdrażanych do produkcji w ELWRO. Kierował opracowaniem konstrukcji mechanicznej i dokumentacji procesorów centralnych do następujących systemów komputerowych: ODRA 1001, ODRA 1002, ODRA 1003, ODRA 1013, ODRA 1103, ODRA 1204 i ODRA 1304 oraz urządzeń peryferyjnych jak czytnik taśmy papierowej i przewijaki. Istotną zasługą Jakuba Markiewicza było skuteczne pełnienie przez niego roli konstruktora prowadzącego w/w komputerów i urządzeń peryferyjnych; w ramach tej funkcji realizował on następujące zadania:
1) weryfikacja dokumentacji konstrukcyjnej pod względem jednoznaczności, kompletności oraz technologiczności;
2) weryfikacja podzespołów mechanicznych ze względu na ich funkcjonalność, technologiczność, ergonomiczność oraz walory estetyczno-plastyczne;
3) opracowywanie względnie współautorstwo wszelkich dokumentów pisanych takich jak: wymagania techniczne, warunki techniczne, program prób i badań itp.;
4) nadzorowanie wykonania dokumentacji dla użytkownika;
5) koordynacja prac konstrukcyjnych (prowadzonych w biurze rozwojowym) z wykonawstwem w prototypowni;
6) realizacja nadzoru konstrukcyjnego zarówno na wydziałach produkcyjnych jak i w działach zaplecza produkcyjnego (technologicznym, zaopatrzenia, kontroli jakości, ekonomicznym oraz w pozostałych wydziałach zakładu), wszędzie tam gdzie była wymagana jakakolwiek interwencja; zapewniało to przyśpieszenie procesu przygotowania wyrobów do produkcji przy ciągłej kontroli i poprawie jakości dokumentacji.
Jakub Markiewicz w 1968 roku został wyróżniony zespołową nagrodą państwową II stopnia za udział w rozwoju konstrukcji i uruchomieniu seryjnej produkcji maszyn cyfrowych. W latach 1971-1975 zaocznie studiował matematykę na Uniwersytecie Wrocławskim, a w 1978 roku obronił pracę dyplomową i uzyskał tytuł magistra matematyki. W tym czasie został przeniesiony do Instytutu Komputerowych Systemów Automatyki i Pomiarów (IKSAiP), gdzie pracował jako projektant systemów informatycznych. W 1984 r. ze względów zdrowotnych przeszedł na rentę.

mgr inż. Witold Podgórski

Mgr inż. Witold Podgórski urodził się w roku 1939 w Łucku. W wyniku wojny, jako 6-letni chłopiec znalazł się w Opolu, gdzie ukończył szkołę średnią, a następnie studia na Politechnice Wrocławskiej, na kierunku elektroniki (specjalność: maszyny matematyczne). W roku 1961 rozpoczął pracę w Zakładach Elektronicznych ELWRO we Wrocławiu. Tu zajął się opracowywaniem komputerów pod ogólną nazwą ODRA, specjalizując się w dziedzinie ich pamięci, głównie tych z ruchomym nośnikiem magnetycznym. Zajmował stanowiska od młodszego konstruktora do kierownika zakładu naukowo-badawczego. Witold Podgórski należy do grona wybitnych konstruktorów komputerów produkowanych w ELWRO.
1) Początkowo współuczestniczył w opracowaniu układów elektronicznych do pamięci bębnowych pracujących w komputerach: ODRA 1003, ODRA 1013 i ODRA 1103;
2) Współuczestniczył w opracowaniu elektroniki pamięci ferrytowej stosowanej w komputerze ODRA 1013;
3) Opracował założenia testerów technologicznych do produkcji wymienionych pamięci bębnowych i pamięci ferrytowej;
4) Całkowicie samodzielnie opracował niezawodną elektronikę do pamięci bębnowej stosowanej w komputerach ODRA 1204 i ODRA 1304 ( pamięć ta odniosła wielki sukces eksportowy ). Przemysł NRD w swoich wyrobach stosował te pamięci, stanowiące reeksport nawet do Japonii. Najistotniejszą częścią opracowania był nowatorski wzmacniacz odczytu, za co uzyskał patent nr P143045; idea patentu stosowana była na świecie we wszystkich dyskach elastycznych, dyskach twardych i streamerach. Wynalazek został wpisany do Księgi Czynów i Osiągnięć Nauki Polskiej.
5) Po przeszkoleniu w Wielkiej Brytanii ( firma ICL ) prowadził opracowania układów elektronicznych i logicznych do dysków wymiennych do komputerów ODRA 1305 i ODRA 1325;
6) Od 1975 r., jako kierownik zakładu naukowo-badawczego, opracowywał i kierował opracowaniem i wdrożeniem do produkcji układów elektronicznych i systemów zasilania do komputerów RIAD 32 i RIAD 34.
W 1985 r. Witold Podgórski w firmie Ameprod gruntownie zapoznał się z komputerami personalnymi IBM PC. W 1988 r. rozpoczyna własną działalność gospodarczą, zajmując się opracowaniami w dziedzinie techniki komputerowej ( sprzęt i oprogramowanie ). Witold Podgórski w 2004 roku przechodzi na emeryturę, ale nadal jest czynny zawodowo.

mgr inż. Heliodor Stanek

Mgr inż. Heliodor STANEK ukończył studia na Wydziale Elektroniki Politechniki Wrocławskiej w 1959 r. Po studiach zatrudnił się w Zakładach Elektronicznych ELWRO, gdzie pracował do 1992 r. Na początku odbył pięciomiesięczną praktykę w Instytucie Badan Jądrowych w Warszawie, w zespole doc. Romualda Marczyńskiego, pracującego wówczas nad uruchomieniem pierwszego polskiego komputera EMAL. Heliodor Stanek brał czynny udział w następujących pracach badawczo - rozwojowych i konstrukcyjnych prowadzonych w Elwro:
1)współudział w konstrukcji komputera Odra 1001,
2) prowadzenie nadzoru konstrukcyjnego nad produkcją komputera UMC 1,
3) kierowanie pracami przejmowania dokumentacji komputera ZAM 21 z IMM,
4) Opracowanie konstrukcji, wdrożenie do produkcji oraz nadzór konstrukcyjny nad produkcją urządzeń peryferyjnych dla komputerów Odra 1305 i odra 1325,
5) prace w zakresie techniki obliczeniowej dla wojska.
Najważniejszym osiągnięciem Heliodora Stanka było wieloletnie i efektywne kierowanie pracami konstrukcyjnymi i wdrożeniowymi w zakresie komputerów i systemów komputerowych dla wojska. Prace te – przy bardzo wysokich wymaganiach MON - stanowiły istotny czynnik podnoszący jakość, a w szczególności niezawodność produkowanych systemów w ELWRO. Należy wymienić tu następujące produkty:
1) Uniwersalny przelicznik artyleryjski RODAN, służący do kierowania ogniem dział artyleryjskich,
2) Specjalizowany komputer wojskowy RODAN 1, wchodzący w skład systemu DUNAJEC (opracowanie PIT – Warszawa), instalowany przez dłuższy czas jako system radiolokacyjny ochrony powietrznej kraju. Systemy DUNAJEC były również przedmiotem eksportu,
3) Opracowanie i wdrożenie do produkcji 3 typów komputerów wojskowych (RODAN 10, RODAN 10/79, RODAN 15) dla systemów radiolokacji pasywnej, produkowanych przez TESLA – Pardubice.
W 1992 r. Heliodor Stanek odchodzi z ELWRO i zakłada spółkę komputerową ELTIS, a w 1999 r. spółkę z udziałem kapitału zagranicznego pod nazwą RCS (Radio Communication Systems) z następującym zakresem działania: projektowanie i instalowanie oraz serwis gwarancyjny i pogwarancyjny informatycznych systemów zarządzania kryzysowego, telemetrycznych systemów zagrożenia powodziowego, systemów łączności radiowej dla służb ratunkowych.

dr inż. Andrzej Treter

Dr inż. Andrzej TRETER urodził się we Lwowie w 1926 r. W 1951 r. ukończył Wydział Elektryczny ( specjalność: radiotechnika ) Politechniki Wrocławskiej. Po studiach przez rok pracował w Zarządzie Okręgowym Radiofonizacji Kraju we Wrocławiu na stanowisku inżyniera ds. wynalazczości. W latach 1952-1963 pracował na Politechnice Wrocławskiej, w Katedrze Tech­niki Odbiorczej prof. Wilhelma Rotkiewicza. W tym okresie ( 1958-61 ) przebywał w Wielkiej Brytanii jako stypendysta British Council i uzyskał tam stopień naukowy Master of Science ( Technology ) na Uniwersytecie Victoria w Manchester oraz odbył trzymiesięczny staż przemysłowy w firmie Marconi Wireless & Telegraph Co., ( Research & Development Dpt., Group of Advanced Research ) w Chelmsford ( Essex ). W maju 1963 uzyskał stopień doktora nauk technicznych na Politechnice Wrocławskiej.
W latach 1963 – 1990 pracował w Zakładach Elektronicznych ELWRO na następujących stanowiskach:
- zastępca szefa biura rozwojowego,
- kierownik oddziału mikroelektroniki w ZD m.c. Elwro,
- kierownik zakładu technologii rozwojowych w OBR mc,
- kierownik zakładu nowych technik w IKSAiP.
Przedmiotem jego działalności w ELWRO było początkowo zastosowanie komputerów do kierowania i sterowania procesami w przemyśle, a później mikroelektronika cienkowarstwowa i wielowarstwowe obwody drukowane oraz precyzyjna fotolitografia i chemigrafia, związane z tymi dwoma dziedzinami.
Na szczególną uwagę zasługują następujące opracowania Andrzeja Tretera:
1) Cienkowarstwowe układy hybrydowe, stosowane w pamięciach modeli i prototypów komputerów ODRA 1325 i ODRA 1305,
2) Cienkowarstwowe układy rezystorowe,
3) Matryce ustawcze do rdzeni ferrytowych,
4) Wielowarstwowe obwody drukowane,
5) Precyzyjna fotolitografia.
W listopadzie 1990 r. przeszedł na emeryturę. W latach 1993 – 2002 pracował dorywczo, na zasadzie zleceń w Instytucie Łączności, Oddział we Wrocławiu. Ma 18 publikacji.

mgr inż. Zbigniew Wojnarowicz

Mgr inż. Zbigniew WOJNAROWICZ urodził się w 1928 r. we Lwowie. W roku 1945 rozpoczął studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Lwowskiej, a w 1946 r., po ukończeniu I-go roku, przenosi się do Wrocławia, gdzie kontynuuje studia na Politechnice Wrocławskiej, którą kończy w 1950 r., uzyskując dyplom magistra inżyniera elektryka. Po studiach zostaje asystentem w Katedrze Urządzeń Elektrycznych, a następnie w Katedrze Elektrotechniki Ogólnej, gdzie pracuje do 1960 r. W 1957 r. wyjeżdża na roczne studia do Wyższej Szkoły Technicznej w Darmstadt (RFN) w ramach stypendium Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego. Studia odbył u prof. Oppelta w Instytucie Techniki Regulacji. W czasie pracy na politechnice Zbigniew Wojnarowicz działał społecznie w organizacji związkowej. Nigdy nie należał do PZPR. W 1959 r. rozpoczął pracę we Wrocławskich Zakładach Elektronicznych „Elwro” we Wrocławiu prowadząc jeszcze do 1965 r. zajęcia dydaktyczne na Politechnice Wrocławskiej. W 1961 r. zostaje głównym konstruktorem, a następnie szefem Biura Rozwojowego w Elwro. Osobistą i niepodważalną zasługą Zbigniewa Wojnarowicza jest zorganizowanie i efektywne kierowanie w ELWRO zapleczem konstrukcyjnym i wykonawczym, nastawionym na opracowywanie i wdrażanie do produkcji sprzętu, oprogramowania i systemów informatyki. Pozytywna selekcja przy naborze do zespołów konstrukcyjnych w połączeniu z wysokimi wymaganiami kwalifikacyjnymi, zdyscyplinowanym działaniem przy opracowywaniu dokumentacji konstrukcyjnej, wykonawstwem oraz badaniami modeli i prototypów, a także nadzorem konstrukcyjnym przy wdrażaniu do produkcji – sprawiły, że Elwro osiągnęło czołowe miejsce w polskim przemyśle komputerowym. Zbigniew Wojnarowicz kierował zespołami konstrukcyjnymi przy opracowywaniu następujących komputerów: ODRA 1001, ODRA 1002, ODRA 1003, ODRA 1013, ODRA 1204, ODRA 1304. Za tę działalność został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi, a w1968 r. - Zespołową Nagrodą Państwową II-stopnia. W okresie pracy w „Elwro” brał udział w pracach grup roboczych w ramach RWPG, szczególnie w zagadnieniach Jednolitego Systemu Regulacji URS i Jednolitego Systemu Maszyn Cyfrowych. W 1964 r. ukończył zaoczne studium technicznego przygotowania i planowania produkcji oraz kosztów wytwarzania. Wobec reorganizacji zaplecza badawczo-rozwojowego w „Elwro”, nie przyjął nowej funkcji i w lutym 1972 r. przeszedł do pracy w Instytucie Automatyki Systemów Energetycznych na stanowisko kierownika Ośrodka Elektronicznej Techniki Obliczeniowej, gdzie pracował do roku 1990 r. przechodząc na emeryturę.

KONSTRUKTORZY SYSTEMÓW POMIAROWYCH

inż. Roman Gawlak

Inż. Roman GAWLAK. Zamiast standardowego życiorysu chciałbym się podzielić refleksjami na temat: czym ELWRO było dla mnie i jaką odegrało rolę w budowie nowoczesnej społeczności Wrocławia oraz Polski. Podane w 1959 roku informacje prasowe o powstaniu we Wrocławiu nowoczesnego Zakładu, który ma konstruować i produkować elektroniczne maszyny cyfrowe ( termin komputer upowszechnił się później ), pobudziły wyobraźnię wielu młodych Polaków. Jako świeży jeszcze absolwent łączności ( na Politechnice Gdańskiej, w 1958 r. ) – dodatkowo zainspirowany lekturą książeczki Empachera ( „Maszyny liczą same” ) – postanowiłem i ja romantyczną przygodę we Wrocławiu przeżyć. W dwa tygodnie po wizycie w Elwro i rozmowie z ówczesnym dyrektorem technicznym ( Mieczysławem Bazewiczem ), zwolniłem się z biura konstrukcyjnego Gdańskich Zakładów Radiowych i 13 lipca 1960 roku byłem już we Wrocławiu. Bogactwo zieleni i rozmach zniszczonego jeszcze miasta oczarowały mnie i do dzisiaj pozostaję pod ich urokiem. Dla młodych, wykształconych Polaków Elwro było zupełnie niezwykłą szansą uczestniczenia w rodzeniu się nowoczesnej techniki. Oczywiste wówczas ograniczenia polityczne, nie tłumiły młodzieńczego entuzjazmu. Nie zgasiła tego entuzjazmu prośba głównego konstruktora Elwro ( Zbigniewa Malinowskiego ), abym – tylko przejściowo – wzmocnił zespół konstrukcyjny, wdrażający właśnie do produkcji pierwszą głowicę UKF. Przejęta z Instytutu Tele- i Radiotechnicznego w Warszawie konstrukcja głowicy UKF ( lampowa, oparta na montażu konwencjonalnym ) okazała się bardzo nietechnologiczna i konieczne było szybkie opracowanie nowej konstrukcji – opartej na obwodach drukowanych. Dla młodego inżyniera, wyzwanie takie oraz możliwość korzystania z najnowocześniejszych narzędzi pomiarowych, było źródłem niezwykłej satysfakcji. Najlepiej ilustruje to zdjęcie z 1966 roku ( patrz niżej ). W 1961 roku przejąłem kierowanie sekcją konstrukcji głowic UKF. Kolejną konstrukcją była pierwsza tranzystorowa głowica UKF – produkowana seryjnie przez wiele lat. „Stan przejściowy” trwał tylko dziewięć lat i zakończył się konstrukcją pierwszej w Polsce tranzystorowej głowicy UHF ( pasmo fal decymetrowych ). Wobec braku perspektyw jej wdrożenia do produkcji, przyjąłem ( w 1969 r. ) propozycję dyrektora Wiesława Grochockiego – objęcia funkcji głównego konstruktora aparatury pomiarowej w Zakładzie Doświadczalnym Eureka. Mądremu kierownictwu W. Grochockiego zawdzięczam sukces mojej inicjatywy, dot. nowej specjalizacji – obejmującej aparaturę dla potrzeb ochrony środowiska. Warto wspomnieć, iż zainspirowały ją dwa czynniki: ogłoszony ( w 1969 r. ) przez U Thanta, raport o zagrożeniu naturalnego środowiska oraz fakt, iż Eureka była jedynym w Polsce ośrodkiem zajmującym się konstrukcją i wytwarzaniem chromatografów gazowych ( jedno z najbardziej wyrafinowanych narzędzi w analizie chemicznej ). Kolejne integracje i reorganizacje wrocławskiej elektroniki umożliwiły mi kierowanie zakładem pomiarów fizykochemicznych w Instytucie Komputerowych Systemów Automatyki i Pomiarów, który przejął prowadzoną w Eurece tematykę. Dzięki aktywnemu wsparciu nowej specjalizacji przez kierownictwo Instytutu ( kolejno: Wiesław Grochocki, Bronisław Piwowar, Jerzy Marszałek, Janusz Pawlikowski ) stał się ośrodek wrocławski wiodącym w Polsce w dziedzinie aparatury i systemów pomiarowych dla potrzeb ochrony środowiska. Sukcesy odnosiliśmy również w skali RWPG. Mimo kryzysu wywołanego stanem wojennym, ośrodek wrocławski umacniał rolę lidera. Wyrazem tego było powierzenie nam ( przez Ministerstwo Ochrony Środowiska ) kierowania Zespołem Koordynacyjnym ds. rozwoju aparatury dla potrzeb ochrony środowiska. W uznaniu twórczych osiągnięć zawodowych, Minister Przemysłu przyznał mi I-szy stopień specjalizacji zawodowej w dziedzinie miernictwa elektronicznego. Uwiąd gospodarki pod koniec lat osiemdziesiątych, dotknął również Instytut. Dopiero reforma Balcerowicza tchnęła nową energię i dzięki obywatelskim inicjatywom gospodarka powoli ruszyła. Niestety, większość państwowych przedsiębiorstw nie potrafiła szybko przystosować się do rynkowych zasad funkcjonowania. Przed podobnym problemem stanęły instytuty; w tym i nasz IKSAiP. To skłoniło mnie do utworzenia ( wraz z częścią dotychczasowych współpracowników ), w 1991 roku, Zakładu Badawczo-Projektowego Technik Pomiarowych Mes-Eko Sp. z o.o. Natychmiast nawiązaliśmy współpracę z japońską firmą HORIBA, dzięki której uzyskaliśmy dostęp do najnowocześniejszych rozwiązań technicznych w dziedzinie aparatury pomiarowej. Zaowocowało to nowoczesnymi rozwiązaniami w zakresie systemów monitoringu imisji oraz emisji zanieczyszczeń powietrza, a także mobilnymi laboratoriami kontroli zanieczyszczeń wody i powietrza. Zbudowany przez Mes-Eko ( w 1993r ) system monitoringu imisji wokół Elektrowni Turów ( osiem stacji pomiarowych ), został uznany za najnowocześniejszy w Polsce i wyróżniony ( w 1996 r. ) nagrodą I-go stopnia Ministra Ochrony Środowiska. Kłopoty zdrowotne po Wielkiej Powodzi ( operacja kręgosłupa ) czasowo wyłączyły mnie z działań zawodowych. W 1999r. – wspólnie z Heliodorem Stankiem ( zasłużonym elwrowcem ) – podjąłem kolejną inicjatywę, której efektem było utworzenie spółki joint-venture z Czeską firmą RCS ( Radio Communication Systems ). Do najciekawszych, zrealizowanych wspólnie z Czechami projektów, należy System Monitoringu Zagrożeń Powodziowych Kotliny Kłodzkiej. Zbudowany przez RCS Polska system pracuje ( non stop ) od 2001 roku i dostarcza aktualnych wyników pomiaru poziomu wód i wielkości opadów z 48 stacji pomiarowych. Oprócz centrum dyspozytorskiego w Starostwie Kłodzkim dostęp do wyników pomiaru mają: PSP, Pogotowie Ratunkowe, IMGW oraz 14 Urzędów Gminnych powiatu kłodzkiego. Zupełną nowością było udostępnienie wybranych stacji pomiarowych w Internecie ( www.lsop.powiat.klodzko.pl ). Dzięki temu mieszkańcy zagrożonych terenów mogą osobiście ( na bieżąco ) rozwój zagrożenia śledzić i niezbędne działania podejmować niezwłocznie. Obecnie, jako emeryt , korzystam z komfortu wolnego czasu. Skłania to do głębszych refleksji na temat roli Elwro w kształtowaniu się powojennego, nowoczesnego społeczeństwa Wrocławia i Polski. Mimo wszelkich istniejących wówczas ograniczeń, było Elwro znakomitym inkubatorem talentów i inicjatyw. Dobrze wykorzystało entuzjazm młodego pokolenia Polaków. Wiem ile sam skorzystałem. Siermiężność ówczesnych warunków życia, wynagradzała możliwość współpracy z wieloma wybitnymi fachowcami i wspaniałymi ludźmi. Jeśli ta witryna, choć część z nich przypomni, spłacimy wobec nich dług wdzięczności. Choć pełną satysfakcję dostarczyły mi samodzielne działania po roku 1991, mam świadomość, że bez przebytej drogi zawodowej, w której Elwro było pierwszym i niezwykle ważnym etapem, nie cieszyłbym się późniejszymi sukcesami.

KONSTRUKTORZY SYSTEMÓW AUTOMATYKI

mgr inż. Jan Kurilec

Mgr inż. Jan KURILEC urodził się w 1937 r. w Ostrowitem, na Pomorzu. Wydział Elektroniki Politechniki Wrocławskiej ukończył w 1960 r. ( specjalność: automatyka i telemechanika ). Bezpośrednio po studiach zatrudnił się w Zakładach Elektronicznych ELWRO we Wrocławiu, początkowo w wydziale automatyki, a następnie w biurze konstrukcyjnym i rozwojowym. W ELWRO pracował do końca 1968 r., pełniąc funkcję kierownika sekcji automatyki, był odpowiedzialny za opracowania i wdrożenia do produkcji elektronicznych regulatorów procesów wolnozmiennych typu ERT, a następnie systemu elementów automatyki elektronicznej URS. Tu Jan Kurilec szlifował wiedzę merytoryczną i umiejętności w zakresie zarządzania. W okresie pracy zawodowej, w latach 1960 – 1995, Janowi Kurilcowi wielokrotnie zmieniano miejsce zatrudnienia, co było konsekwencją zmian organizacyjnych we wrocławskim przemyśle elektronicznym. Zawsze jednak efektywnie pracował lub kierował pracami badawczo - rozwojowymi w dziedzinie systemów automatyki i pomiarów. Zręcznie i skutecznie bronił tej tematyki, dbając przede wszystkim o wdrożenia, powodując w praktyce wysoką pozycję wrocławskiego przemysłu elektronicznego w zakresie automatyki i aparatury pomiarowej w kraju. Jan Kurilec należy do grona najskuteczniejszych organizatorów i twórców w dziedzinie elektronicznego sprzętu i systemów automatyzacji w Polsce, szczególnie w odniesieniu do:
1) elektronicznych regulatorów procesów wolnozmiennych typu ERT,
2) systemu elementów automatyki elektronicznej URS,
3) systemu elementów automatyki elektronicznej INTELEKTRAN,
4) przemysłowej, elektronicznej aparatury pomiarowej i sterującej.
Kierując zapleczem naukowo – badawczym, Jan Kurilec zajmował eksponowane stanowiska we wrocławskim przemyśle elektronicznym, między innymi:
1) główny konstruktor urządzeń automatyki ( ZD „Eureka” ),
2) kierownik zakładu automatyki analogowej ( OBR ELMAT ),
3) dyrektor OBR ELWRO ds. automatyzacji i aparatury pomiarowej,
4) zastępca dyrektora ds. technicznych ( Centrum ELWRO ),
5) zastępca kierownika delegatury BHZ ELWRO w Pradze.
Jan Kurilec za swoją działalność otrzymał wiele nagród i wyróżnień, m.in.:
1) Złotą Odznakę „Zasłużony dla Dolnego Śląska”,
2) Zespołową Nagrodę Państwową II stopnia za „Przygotowanie i wdrożenie do produkcji systemu elementów automatyki INTELEKTRAN”,
3) Złoty Krzyż Zasługi,
4) W roku 1977 Minister Przemysłu Maszynowego przyznał Janowi Kurilcowi tytuł „Specjalisty I stopnia w dziedzinie konstrukcji elementów automatyki”.
W 1995 r. Jan Kurilec przeszedł na emeryturę.

mgr inż. Bolesław Szczęśnik

Mgr inż. Bolesław SZCZĘŚNIK urodził się w 1938 r. w Pszczynie, gdzie w 1956 r. ukończył Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Chrobrego. W 1962 r. ukończył Wydział Elektroniki Politechniki Wrocławskiej ( specjalność: radiotechnika ). Już jako student, w październiku 1961 r., zatrudnił się w Zakładach Elektronicznych ELWRO na wstępnym stażu pracy , w dziale przyrządów elektronicznych. Od 1965r. do 1968r. uczestniczył w pracach nad przygotowaniem produkcji elementów automatyki URS. Tematyka ta, wraz z zespołem konstrukcyjnym, w 1969 r. zostały przeniesione z ELWRO do ZZEAP ELPO – ZD EUREKA we Wrocławiu. Cały dalszy ciąg kariery zawodowej Bolesława Szczęśnika związany jest z tematyką elektronicznego sprzętu automatyzacji, a zakres obowiązków zmieniał się od samodzielnych opracowań konstrukcyjnych do stanowiska Z-cy Dyrektora IKSAiP i Z-cy Dyrektora d/s. Rozwoju Zakładu Elektroniki TEL – EKO. Bolesław Szczęśnik należy do najwybitniejszych konstruktorów urządzeń i systemów automatyki i aparatury pomiarowej. Przez cały okres pracy zawodowej współuczestniczył i kierował opracowaniami i wdrożeniami wyjątkowo dużej liczby tych urządzeń i systemów.
Należy tu wymienić:
1) opracowanie konstrukcji modelu zasilacza stabilizowanego,
2) wdrożenie do produkcji wersji aparatowej URS,
3) opracowanie i uzgodnienie z resortem energetyki warunków technicznych odbioru systemu URS – część centralna,
4) opracowanie koncepcji iskrobezpieczeństwa,
5) opracowanie i wdrożenie do produkcji aparatów iskrobezpiecznych systemu URS,
6) opracowanie i wdrożenie do produkcji dwuprzewodowych przetworników temperatury,
7) opracowanie i wdrożenie do produkcji iskrobezpiecznych separatorów ,
8) adaptacja dokumentacji konstrukcyjnej bloków matematycznych systemu EFTRONIK do wymagań produkcji,
9) opracowanie i wdrożenie do produkcji zasilaczy stabilizowanych systemu EFTRONIK,
10) opracowanie koncepcji iskrobezpieczeństwa systemu EFTRONIK,
11) opracowanie i wdrożenie elektronicznego systemu automatyki analogowej INTELEKTRAN,
12) opracowanie koncepcji iskrobezpieczeństwa systemu INTELEKTRAN,
13) opracowanie modułów iskrobezpiecznych systemu INTELEKTRAN S,
14) opracowanie dwuprzewodowych przetworników pomiarowych temperatury z oddzieleniem galwanicznym,
15) modernizacja wybranych modułów INTELEKTRAN-S po pierwszej eksploatacji w Elektrowni Bełchatów,
16) rozwiązanie problemu iskrobezpiecznych pomiarów dla obiektu chemicznego Greiz – Dolau w NRD,
17) organizowanie badań atestacyjnych w Energopomiarze i KD „BARBARA” GIG,
18) opracowanie katalogu systemu INTELEKTRAN-S,
19) opracowanie i wdrożenie do produkcji zestawu urządzeń iskrobezpiecznych dla systemów URS/KSA, EFTRONIK oraz INTELEKTRAN-S,
20) uzyskanie atestów iskrobezpieczeństwa KD „BARBARA”,
21) homologacja w Instytucie WNIIWE Donieck, dla dostaw aparatury na obiekty hydrorafinacji i reformingu
Bolesław Szczęśnik w okresie swojej pracy zawodowej zajmował następujące stanowiska:
1) laborant, 2) konstruktor, 3) starszy konstruktor, 4) kierownik sekcji konstrukcyjnej, 5) zastępca głównego konstruktora, 6) główny specjalista, 7) kierownik pracowni, 8) zastępca kierownika zakładu automatyki, 8) kierownik zespołu urządzeń automatyki, 9) zastępca dyrektora ds. technicznych, 10) dyrektor ds. rozwoju.
Należy wymienić następujące osiągnięcia i wyróżnienia zawodowe Bolesława Szczęśnika:
1) jest współtwórcą 18 patentów – w większości wdrożonych do produkcji,
2) jest laureatem zespołowej Nagrody Państwowej II stopnia za udział w opracowaniu i wdrożeniu do produkcji elektronicznego systemu urządzeń automatyki analogowej „INTELEKTRAN”,
3) uzyskał specjalizację zawodową inżyniera pierwszego stopnia w zakresie konstrukcji przetworników pomiarowych, nadaną przez Ministra Przemysłu Maszynowego,
4) został wyróżniony Tytułem Mistrza Techniki za wdrożenie do produkcji zestawu urządzeń iskrobezpiecznych,
5) otrzymał wiele wyróżnień i pochwał od dyrektorów placówek, w których pracował.
Wybrane publikacje zawodowe Bolesława Szczęśnika:
1) „Centralna część Krajowego Systemu Automatyki. Projekt wstępny” - Publikacja WZE Elwro 1965 r.,
2) „ Nowe aparaty systemu URS/KSA”. Biuletyn Techniczny „MERA” nr7-8/1971 r.,
3) „Elementy automatyki systemu URS – Trzecia generacja.” Biuletyn Techniczny „MERA” nr 7-8/1972 r.,
4) ”Urządzenia iskrobezpieczne systemu URS produkcji „MERA-ELMAT” na sympozjum MERA-METRONEX na 42 MTP 1973 r. Poznań,
5) „Przetworniki pomiarowe temperatury APU-313, APR-313 dostosowane do współpracy z systemem EFTRONIK”. Biuletyn techniczny „MERA” nr 7/1975 r.,
6) „Przeciwwybuchowe układy automatyki analogowej systemów URS, EFTRONIK, INTELEKTRAN-S”. Publikacja PAK/MERA 13/10-11/78 r.,
7) ”Iskrobezpieczeństwo w elektrycznych instalacjach pomiarowo-regulacyjnych”. Seminarium w IKSAiP we Wrocławiu 03.06.1981,
8) ”Wybrane urządzenia automatyki elektronicznejprodukcji MERA-ELWRO”. Łuck ZSRR- Elektrotermometria 88 – wrzesień 1988 r.,
9) „Przetworniki pomiarowe temperatury produkcji ZE ELWRO i IKSAiP”. Pardubice (CSRS) - Pomiary temperatury w przemyśle. Październik 1989 r.
Bolesław Szczęśnik przechodzi na emeryturę w listopadzie 1996 roku.

mgr inż. Kazimierz Szulc +

mgr inż. Kazimierz SZULC urodził się w 1937 r. w Samborze. Po ukończeniu w 1956 r. Technikum Budowy Silników we Wrocławiu, rozpoczął studia na Wydziale Elektroniki Politechniki Wrocławskiej, które ukończył w marcu 1962 r. (specjalność: automatyka). W latach 1962 - 1968 pracował w Zakładach Elektronicznych ELWRO uczestnicząc w pracach nad przygotowaniem produkcji elementów automatyki systemu URS. Tematyka ta, wraz z zespołem konstrukcyjnym, w 1969 r. zostały przeniesione z ELWRO do ZZAP ELPO – ZD EUREKA we Wrocławiu. Cały okres pracy zawodowej Kazimierza Szulca związany jest z tematyką elektronicznego sprzętu automatyzacji, a zakres obowiązków zmieniał się od samodzielnych opracowań konstrukcyjnych do stanowiska zastępcy dyrektora ds. technicznych i generalnych dostaw zakładu automatyki ELWRO. Kazimierz Szulc należy do najwybitniejszych konstruktorów urządzeń i systemów automatyki. Przez cały okres pracy zawodowej współuczestniczył lub kierował opracowaniami i wdrożeniami wyjątkowo dużej liczby tematów.
Należy tu wymienić:
1/ Wdrożenie do produkcji wersji aparatowej URS;
2/ Opracowanie i uzgodnienie z resortem energetyki warunków technicznych odbioru systemu URS – część centralna;
3/ Adaptacja dokumentacji konstrukcyjnej systemu EFTRONIK;
4/ Opracowanie i wdrożenie do produkcji zasilaczy systemu EFTRONIK;
5/ Opracowanie i wdrożenie do produkcji elektronicznego systemu automatyki analogowej INTELEKTRAN;
6/ Organizowanie badań atestacyjnych w ENERGOPOMIARZE;
Kazimierz Szulc w okresie swojej pracy zawodowej zajmował następujące stanowiska:
a/ projektant w pracowni projektów,
b/ konstruktor,
c/ starszy konstruktor,
d/ kierownik sekcji konstrukcyjnej,
e/kierownik pracowni,
f/ kierownik zakładu automatyki,
g/zastępca dyrektora zakładu automatyki ELWRO, a później ELAM.
Należy wymienić następujące osiągnięcia i wyróżnienia zawodowe Kazimierza Szulca:
1/ jest współtwórcą 20 patentów, w większości wdrożonych do produkcji;
2/ jest laureatem nagrody państwowej II-go stopnia za udział w opracowaniu i wdrożeniu do produkcji elektronicznego systemu urządzeń automatyki analogowej „INTELEKTRAN”;
3 /uzyskał specjalizację zawodową pierwszego stopnia w zakresie konstrukcji regulatorów, nadaną przez Ministra Przemysłu Maszynowego;
4/ otrzymał wiele nagród i wyróżnień od dyrektorów placówek, w których pracował.
Wybrane publikacje zawodowe Kazimierza Szulca:
1/ Elementy automatyki systemu URS-III-M, Intelektran (wersja modułowa)- MERA-BIUTETYN nr 10 1975 r.;
2/ Urządzenia systemu Intelektran –S produkcji MERA-ELWRO. Konferencja naukowo-techniczna 1978 r. Wrocław;
3/ Pierwsze doświadczenia z zastosowań systemu INTELEKTRAN-S - konferencja 1976 rok.
Po reorganizacji Zakładu Automatyki ELWRO-ELAM Kazimierz Szulc został zatrudniony w Zakładzie Doświadczalnym Automatyki IASE i zaangażowany w nowatorskiej na terenie Polski tematyce elektrowni wiatrowych.
Kazimierz Szulc w wyniku długotrwałej choroby układu krążenia zmarł w 2005 r.

KONSRUKTORZY PODZESPOŁÓW TV, KALKULATORÓW I KOMPUTERÓW SZKOLNYCH

inż. Tadeusz Kultys

Inż. Tadeusz KULTYS urodził się w 1931 r. w Lucku. Studia na Politechnice Wrocławskiej (Wydział Łączności, później Elektroniki) ukończył w czerwcu 1955 r. Pierwszą pracę podjął w Instytucie Łączności w Warszawie w 1955 r. Potem, w latach 1957 – 1960, pracował Instytucie Łączności we Wrocławiu. W Elwro zatrudnił się w roku 1960, początkowo przy ul Obornickiej,a następnie przy Ostrowskiego we Wrocławiu. Tadeusz Kultys należy do ściślej czołówki pionierów Elwro, gdzie pracował do 1991 r., a w roku 1992 przeszedł na emeryturę. Przez cały okres zatrudnienia był kierownikiem sekcji konstrukcyjnej podzespołów telewizyjnych, kalkulatorów i komputerów szkolnych. Inż. Tadeusz Kultys jest współtwórcą sześciu projektów wynalazczych, dotyczących poprawy konstrukcji lub nowych konstrukcji wyrobów rynkowych, takich jak przełączniki kanałów TV, zespołów odchylania TV oraz kalkulatorów elektronicznych. Prowadził nadzór konstrukcyjny przy produkcji przełączników kanałów TV typu TV-67 i TV-69. które były produkowane w Elwro na trzy zmiany. Roczna wielkość produkcji to 1 milion sztuk. Jeden z projektów nowego typu kalkulatora stołowego, który w konkursie „RYNEK-EKSPORT” zdobył 1. nagrodę, przyniósł w skali jednego roku efekt ekonomiczny w wysokości ówczesnych 107 mln zl. Wdrażał do produkcji japoński licencyjny kalkulator elektroniczny z drukarką DK-255. W sekcji inż. Tadeusza KULTYSA powstawały komputery szkolne.

PROGRAMIŚCI

mgr Piotr Kremienowski

Mgr Piotr KREMIENOWSKI jeszcze przed ukończeniem matematyki na Uniwersytecie Wrocławskim, w dniu 12 kwietnia 1962 r., podjął pracę w Zakładach Elektronicznych ELWRO w charakterze matematyka programisty. Było to dokładnie rok po starcie Gagarina w kosmos, a więc początek jego pracy w tym dniu - jak dzisiaj żartuje Piotr Kremienowski - miał wymiar symboliczny, oznaczający, że dla niego być może zawodowa przyszłość w ELWRO będzie pomyślna. I tak się rzeczywiście stało. Piotr Kremienowski należy do wybitnych, bardzo twórczych i niezwykle pracowitych programistów. W ELWRO zaczynał od nauki komputera ODRA 1002, po czym wraz z tą maszyną został delegowany do Centrum Obliczeniowego PAN w Warszawie. Realizował tam zadania stażu naukowego, wykonując różne obliczenia dla potrzeb Centrum. Niedługo po odbyciu stażu, wziął czynny udział w opracowaniu koncepcji oprogramowania dla komputera ODRA 1003, zaś konkretnie opracował nowatorski mechanizm wyprowadzania danych na urządzenia zewnętrzne ( obejmujący: zaprojektowanie funkcji, opracowanie algorytmów i optymalizację programu ). Napisał wiele programów dla maszyn ODRA 1003 i ODRA 1013. Po zakupie przez ELWRO komputera ZUSE Z23, Piotr Kremienowski opracował dla tej maszyny program „lista płac” dla przedsiębiorstwa; była to w tym czasie w Polsce praca pionierska. Dla komputera ODRA 1103 Piotr Kremienowski opracował język i translator assemblera; kierował również opracowaniem biblioteki oprogramowania dla ODRY 1103. Opracował także wiele programów dla komputera ODRA 1204 - pierwszej polskiej, mikroprogramowanej, zbudowanej na technice statycznej, seryjnie produkowanej w ELWRO maszyny o organizacji równoległej.
Po podpisaniu przez Eugeniusza BILSKIEGO Umowy Software’owej z ICL, Piotr Kremienowski czynnie uczestniczy w szkoleniach w Manchesterze, po czym:
a) uruchamia w ELWRO jednostki centralne ODRA 1304 i ODRA 1305 wraz z urządzeniami zewnętrznymi, ale już pod kontrolą przejmowanego od ICL oprogramowania,
b) od 1972 r., jako kierownik pracowni systemów operacyjnych w OBR ELWRO, praktycznie kieruje adaptacją egzekutorów ICL – owskich dla maszyn ODRA 1304 i ODRA 1305, skrupulatnie opracowując polską wersję dokumentacji eksploatacyjnej i serwisowej; na szczególne wyróżnienie zasługuje praca najistotniejsza: adaptacja dla elwrowskich warunków systemu operacyjnego GEORGE 3 – najlepszego systemu tamtych czasów,
c) przez wiele lat współpracuje z Politechniką Wrocławską i ZETO Wrocław, gdzie – stosując system operacyjny GEORGE 3 – współuczestniczył w uruchamianiu systemu WASC oraz POLRAX-2.
Po przejęciu przez ELWRO tematu RIAD, Piotr Kremienowski również zajmuje się systemami operacyjnymi dla tych komputerów oraz oprogramowaniem dla systemu TELE – JS. W 2005 r. Piotr Kremienowski przechodzi na emeryturę.

mgr Stanisław Lepetow +

Mgr Stanisław LEPETOW ukończył matematykę na Uniwersytecie Wrocławskim w 1962 r. Bezpośrednio po studiach rozpoczął pracę we Wrocławskich Zakładach Elektronicznych ELWRO, zajmując kolejno następujące stanowiska: programisty, kierownika pracowni, kierownika zakładu, zastępcy dyrektora Ośrodka badawczo rozwojowego ELWRO ds. oprogramowania. Początkowo zajmuje się oprogramowaniem wdrażanego do produkcji komputera UMC-1, następnie oprogramowaniem komputera ODRA 1204, a od 1967 r. oprogramowaniem komputerów ODRA serii 1300. Niezaprzeczalnym osiągnięciem Stanisława Lepetowa jest zorganizowanie przejmowania od brytyjskiej firmy ICL oprogramowania i jego testowania na polskich komputerach (ODRA 1304, ODRA 1305, ODRA 1325) oraz dokumentowania tego oprogramowania w polskiej wersji językowej, a także opracowanie i upowszechnienie materiałów szkoleniowych w tym zakresie. W obszarze oprogramowania było to największe zadanie zrealizowane w polskim przemyśle we współpracy z zachodnią firmą do 1990 r. Kierował także opracowaniem i uruchamianiem oprogramowania do R-32, R-34 i dla systemu sieciowego TELE-JS. W 1976 r. otrzymuje Nagrodę Państwową I stopnia (zespołową) w dziedzinie techniki za udział w konstrukcji i technologii wytwarzania procesorów III generacji: ODRA 1325, ODRA 1305 i R-32. W 1988 r. Stanisław Lepetow przechodzi do pracy w NBP we Wrocławiu, a w 1992 r. zostaje dyrektorem departamentu informatyki w Centrali NBP w Warszawie organizując i nadzorując tam projektowanie i budowę sieci komputerowej i telefonicznej w Centrali NBP i wszystkich Oddziałach Wojewódzkich NBP. Projekt ten kończy się pełnym sukcesem. W styczniu 1994 r. Stanisław Lepetow umiera na serce.

mgr Anna Mijalska

Mgr Anna Mijalska jest absolwentką Wydziału Filologicznego ( polonistyka ) Uniwersytetu Wrocławskiego. Po krótkim okresie pracy w szkolnictwie, w 1963 r. podejmuje pracę w Zakładach Elektronicznych ELWRO we Wrocławiu. Zafascynowana pracą męża (Wojciecha Mijalskiego), dość szybko zaprzyjaźnia się ze środowiskiem matematyków i inżynierów różnych specjalności. Pracuje jako stylistka, korektor. Pierwsi szefowie Anny Mijalskiej - Roman Zuber i prof. Bronisław Pilawski – doskonale zdawali sobie sprawę, że z komputerami związana jest potrzeba opracowywania i produkcji dokumentacji na wysokim poziomie - przyjaznej, a więc czytelnej i zrozumiałej dla użytkowników. Warto tu nadmienić, że początkowo styl i polszczyzna opisów sporządzanych przez niektórych matematyków, a zwłaszcza inżynierów pozostawiały wiele do życzenia. Anna Mijalska z ogromnym zapałem i konsekwencją zabrała się do tego, by teksty dokumentacji elwrowskich komputerów stały się zrozumiałe i nienaganne od strony językowej. Anna Mijalska działała z rozmysłem, uśmiechem na ustach i zawsze przyjaźnie nastawiona do autorów tekstu. Zjednywało to jej sympatię i uznanie autorów i w konsekwencji znakomicie ułatwiało korektę i poprawę stylu. Na początku swojej pracy w ELWRO, Anna Mijalska zaczęła od niewielkich tekstów, a to w celu zapoznania się z nowym dla niej słownictwem, dobrym zrozumieniem tekstu, po czym następowało szlifowanie stylu - zawsze poprzedzone rozmową z autorami. Jeżeli tekst przeznaczony był do druku, była to profesjonalna redakcja, choć zgoda autora była zawsze sprawą pierwszoplanową. Komunikatywność, ale i poprawna polszczyzna zaczynają iść w parze. Tworzyło się małe wydawnictwo z drukarnią . Wszystkie z produkowanych w ELWRO komputerów; od UMC1, poprzez kolejne Odry i Riady, sprzedawane były użytkownikom z kompletną dokumentacją techniczno ruchową ( dtr ) i software’ową. W odniesieniu do komputerów ODRA 1300 Anna Mijalska odegrała ogromnie ważną rolę, zrealizowała bowiem zadanie trudniejsze od dotychczasowych i o dużej skali. Wynikało to stąd, że zgodnie z Umową Software’ową, w imieniu ELWRO podpisaną przez Eugeniusza Bilskiego, ELWRO przejęło od firmy ICL wyjątkowo bogatą dokumentację w zakresie oprogramowania. Dlatego powstają tu nowe zadania, m.in. redakcja stylistyczna dużej liczby tłumaczeń z języka angielskiego; była to wspólna, mrówcza i bardzo odpowiedzialna praca z autorami tłumaczeń i programistami. Zatrudniane były maszynistki, gdyż rękopisy ze względu na swoiste nazewnictwo i sformułowania nastręczały wiele kłopotów. Potem zainstalowano „System Composer” do tworzenia właśnie takich tekstów, z możliwością poprawek w trakcie ich tworzenia. Trzeba podkreślić, że dzięki takiej komórce jak redakcja, kierowana przez Annę Mijalską, Elwro rzadko musiało się wstydzić dostarczanej dokumentacji, a użytkownik korzystał z niej bez trudu. Powoli zaczęto wprowadzać ulotki reklamowe, foldery ( zatrudniono plastyka ) i inne materiały informacyjne. Na podstawie doświadczeń z komputerami ODRA 1300, pojawiła się propozycja ujednolicenia dokumentacji w ramach Jednolitego Systemu RIAD. W tym czasie następuje przeniesienie redakcji do Instytutu IKSAIP, charakter pracy redakcji nie zmienia się. Kurczy się objętość tekstów do sprawdzania, ale Anna Mijalska, polonistka-stylistka, swoje zadania realizuje aż do emerytury.

mgr Teodor Mika +

Mgr Teodor MIKA ukończył studia matematyczne na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii na Uniwersytecie Wrocławskim w roku 1960, po czym zatrudnił się we Wrocławskich Zakładach Elektronicznych ELWRO. W latach 1964 - 1968 kierował pracownią oprogramowania systemowego w Dziale Rozwojowym Elwro zajmując się oprogramowaniem podstawowym produkowanych w Elwro komputerów ODRA 1003, ODRA 1013 i ODRA 1204
Skład tego oprogramowania był następujący:
1. składnia i semantyka języka JAS ( Język Adresów Symbolicznych ) dla ODRY 1204.Był to język zbliżony do assemblera.
2. translator języka JAS
3. dokumentacja użytkowa języka i translatora JAS
4. składnia i semantyka języka algorytmicznego autokod MOST 1, a następnie MOST 2 ( ODRA 1204 )
5. translatory tych języków
6. dokumentacja użytkowa języka i translatora MOST 1 i 2
7. pakiety programów pomocniczych wraz z dokumentacją
8. System Operacyjno - Wykonawczy SOW
9. dokumentacja SOW
W każdym z wymienionych opracowań Teodor Mika był głównym projektodawcą i koordynatorem. Translatory Języków wraz z Miką opracowywała Lidia Zajchowska. Koncepcja SOW ( System Operacyjno - Wykonawczy ) - dla ODRY 1204 była indywidualnym sukcesem Teodora Miki, wówczas nowatorskim rozwiązaniem na polskim rynku oprogramowania. Prace programowe nad SOW wraz z Miką prowadziła Mieczysława Piernikowska. Programy pomocnicze opracowywała Janina Michocka ( późniejsza żona Teodora Miki ). Wraz z rozwojem i rozszerzaniem możliwości komputerów Odra, powstawały nowe, rozszerzone wersje w/w oprogramowania. W tym okresie ELWRO jako jedyny producent mc w RWPG, prowadziło liczne szkolenia swoich użytkowników we Wrocławiu ( dla Rosjan, Czechów, Węgrów ), a także w NRD, Czechosłowacji i innych krajach. Pracownia T. Miki uczestniczyła w obsłudze komputerów ODRA na licznych wystawach zagranicznych ( np. Intergorgtiechnika Moskwa 1966 ) i krajowych ( Targi Poznańskie ) przyczyniając się do promocji firmy. W latach Teodor Mika 1971 - 1991 pracował na Politechnice Wrocławskiej w Zakładzie Informatyki. W połowie lat 70. aktywnie uczestniczył w pionierskich w Polsce pracach na temat sieci komputerowych, w tym współpracy z instytutem w Rocancourt koło Paryża; instytut ten projektował i budował pierwszą w Europie sieć komputerową CYKLADY.
Teodor Mika umiera w 2003 r.

mgr Józef Muszyński

Mgr Józef MUSZYŃKI ukończył matematykę na Uniwersytecie Wrocławskim w 1968 r (w Katedrze Metod Numerycznych, gdzie już w tym czasie eksploatowano komputery: Eliot 803, Odra 1003, Odra 1204). Bezpośrednio po studiach podjął pracę zawodową we Wrocławskich Zakładach Elektronicznych ELWRO, gdzie początkowo zajął się uruchamianiem współpracy pamięci taśmowej PT-2 z komputerem Odra 1304 poprzez weryfikację poprawności działania oprogramowania firmy ICL z polskim sprzętem. Następnie, do roku 1978 brał udział w projektowaniu systemów do sterowania ogniem artyleryjskim; architektury i listy rozkazów specjalnego minikomputera do zastosowań specjalnych jak również projektów mikroprogramów i systemu operacyjnego. W 1978 Józef Muszyński objął kierownictwo pracowni oprogramowania teleprzetwarzania zajmując się adaptacją sieciowych programów sterujących IBM do wymagań Systemu TELE-JS, który był produkowany i eksportowany w dużych ilościach przez ELWRO. Od 1994 r. Józef Muszyński pracuje w redakcji miesięcznika NetWorld (Sieci komputerowe i telekomunikacja) w amerykańskim Wydawnictwie IDG Poland w Warszawie, prowadząc dział nowoczesnego oprogramowania systemów teleinformatycznych.

mgr Edmund Szajer

Mgr Edmund SZAJER ukończył studia matematyczne na Uniwersytecie Wrocławskim w roku 1964. Bezpośrednio po studiach rozpoczął pracę we Wrocławskich Zakładach Elektronicznych ELWRO, gdzie zajmował się głównie problematyką mikroprogramowania i oprogramowania systemowego oraz użytkowego komputerów produkowanych w tym przedsiębiorstwie. Był programistą, kierownikiem pracowni i kierownikiem zakładu naukowo-badawczego, a w latach 1988 – 1992 pełnił funkcję zastępcy dyrektora ds. rozwoju produktów małoseryjnych. Edmund Szajer należy do grona najwybitniejszych twórców i organizatorów oprogramowania dla większości komputerów ODRA i RIAD produkowanych w ELWRO.
Należy tutaj wymienić:
1) opracowanie oprogramowania dla biblioteki użytkowej dla komputerów ODRA 1003 i ODRA 1013,
2) opracowanie i praktyczne wdrożenie nowoczesnej koncepcji mikroprogramowanej struktury logicznej dla komputerów: ODRA 1204, ODRA 1304 i ODRA 1305,
3) opracowanie mikrodiagnostyki i testów dla: ODRA 1204, ODRA 1304, ODRA 1305 i ODRA 1325,
4) kierowanie opracowaniem i testowaniem polskiej wersji oprogramowania dla systemu teleprzetwarzania TELE-JS,
5) kierowanie opracowaniem i współudział w opracowaniu bogatej dokumentacji szkoleniowej w zakresie oprogramowania dla większości komputerów produkowanych w ELWRO.
Edmund Szajer po odejściu z ELWRO w 1992 r., przechodzi do pracy w Telbanku. Obecnie jest na emeryturze.

mgr Lidia Zajchowska

Mgr Lidia Zajchowska ( z d. Kudryńska ) studia na Uniwersytecie Wrocławskim, na wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii, ze specjalizacją maszyny cyfrowe, ukończyła w 1964 roku. Pracę magisterską pod tytułem „Tłumaczenie wyrażeń boolowskich z języka Algol 60 na kod wewnętrzny maszyny cyfrowej Elliott 803” wykonała pod kierunkiem doc. dr Stefana Paszkowskiego. Od 1 września 1964 r. rozpoczęła pracę w dziale rozwojowym Zakładów Elektronicznych ELWRO we Wrocławiu, kolejno w zespole Thanasisa Kamburelisa, a następnie Teodora Miki. W toku swojej pracy w ELWRO pracowała na stanowiskach: programisty, specjalisty programisty, kierownika pracowni oprogramowania i kierownika działu oprogramowania. Lidia Zajchowska należy do wybitnych twórców oprogramowania komputerów opracowanych i produkowanych w ELWRO; w szczególności jest autorką lub współautorką wielu modułów oprogramowania podstawowego dla maszyn cyfrowych ODRA 1003, ODRA 1013 oraz ODRA 1204. Na szczególną uwagę zasługuje opracowanie składni i translatora języka programowania JAS (Język Adresów Symbolicznych) autokodu MOST dla ODRY 1204. Lidia Zajchowska, znając dobrze oprogramowanie komputera ODRA 1204, prowadziła profesjonalną i skuteczną akwizycję tej maszyny w kraju i za granicą, skutecznie przyczyniając się do dobrych wyników eksportowych. Od 1968 roku brała udział w testowaniu oprogramowania i opracowywaniu jego dokumentacji w polskiej wersji językowej dla maszyn cyfrowych serii ODRA 1300 (ODRA 1304, ODRA 1305, ODRA 1325). W kolejnych latach była głównym projektantem i wykonawcą oprogramowania systemu TAPOL dla potrzeb produkcji płytek drukowanych. Przez wiele lat była przewodniczącą polskiej delegacji na posiedzenia JS EMC w zakresie oprogramowania. W 1978 r. przeszła do pracy w Instytucie Komputerowych Systemów Automatyki i Pomiarów, a w 1989 r. podjęła pracę w szkolnictwie; uczyła matematyki i informatyki w szkole średniej. Od 2002 r. jest na emeryturze.

doc. dr Roman Zuber +

Doc. dr Roman Zuber urodził się w 1925 roku w Lackiem Szlacheckim (woj. Stanisławów). W roku 1944 rozpoczął studia w Instytucie Nauczycielskim na Wydziale Fizyki i Matematyki w Stanisławowie. Studia w zakresie matematyki ukończył na Uniwersytecie Wrocławskim, uzyskując stopień magistra filozofii. W 1952 roku rozpoczął pracę naukowo–dydaktyczną w Katedrze Matematyki Politechniki Wrocławskiej. W 1959 roku zatrudnił się w Zakładach Elektronicznych ELWRO na stanowisku kierownika pracowni matematycznej. Od początku swojej pracy w ELWRO, Roman Zuber świadomy tego, że to matematycy wymyślili i narysowali schemat architektoniczny komputera cyfrowego (tzw. architektura von Neumanna), postanowił zbudować silny zespół matematyków, słusznie zakładając, że w przyszłości będzie to ważna i twórcza grupa zawodowa w fabryce komputerów. Dlatego już w 1959 roku wyjeżdża z grupą swoich matematyków na przeszkolenie do Instytutu Badań Jądrowych PAN w Warszawie na kurs programowania w kodzie wewnętrznym maszyny cyfrowej EMAL 2. Dalsza nauka odbywała się już w ELWRO, przy uruchamianiu maszyn cyfrowych: ODRA 1001, ODRA 1002, UMC 1 oraz ZUSE Z22, a także w Zjednoczonym Instytucie Badań Jądrowych w Dubnej (trójadresowa maszyna cyfrowa Kijew).
Należy podkreślić, że najważniejszą i osobistą zasługą Romana Zubera jest zorganizowanie zespołu matematyków, który stał się zalążkiem trzech grup kluczowych specjalistów pracujących w trzech obszarach ELWRO:
a) serwisu oprogramowania komputerów,
b) konstrukcji architektury i logiki,
c) opracowania programów podstawowych i aplikacyjnych.
Warto nadmienić, że Roman Zuber przyjmował do pracy w ELWRO Thanasisa Kamburelisa (zasłynął z opracowań architektury i logiki wszystkich (!) elwrowskich komputerów) z rekomendacji znanego wrocławskiego matematyka, profesora Marczewskiego z Uniwersytetu Wrocławskiego. Roman Zuber także powołał redakcję czuwającą nad poprawnością opracowań dokumentacji oprogramowania, co w przyszłości zaowocowało doskonałymi wynikami. Tak więc w 1962 roku, kiedy biuro rozwojowe opracowywało model maszyny ODRA 1003, matematycy elwrowscy posiadali już wystarczające kwalifikacje, aby z jednej strony projektować architekturę i logikę tego komputera, a drugiej strony - z powodzeniem opracowywali podstawowe programy organizacyjne oraz dość obszerną bibliotekę podprogramów użytkowych, obejmującą podstawowe działy metod numerycznych. Wtedy Roman Zuber nawiązał współpracę z Katedrą Metod Numerycznych Uniwersytetu Wrocławskiego, gdzie doc. dr Stefan Paszkowski opracował język algorytmiczny MOST 1. Translator tegoż języka dla maszyny ODRA 1003 wykonali: Jerzy Szczepkowicz, Krystyna Jerzykiewicz, Ryszard Wrona i inni.
Najpoważniejszą konstrukcją, przygotowaną w połowie lat 60–tych do seryjnej produkcji, była ODRA 1204, której konstruktorami byli: Alicja Kuberska, Ryszard Fudala, Bogdan Kasierski, Bronisław Piwowar i inni. Głównym architektem logiki maszyny był Thanasis Kamburelis. ODRA 1204 była jedną z najlepszych maszyn w krajach RWPG, ze względu na niezawodność oraz oprogramowanie, wykonane przez matematyków elwrowskich i uniwersyteckich. Szczególnie ważną rolę odegrał Jerzy Szczepkowicz, który opracował dla tej maszyny bogate oprogramowanie podstawowe. Teodor Mika wspólnie z Mieczysławą Piernikowską i Lidią Zajkowską opracowali dla ODRY 1204 Język Adresów Symbolicznych (JAS), natomiast: Julian Dębowy, Andrzej Czylok, Piotr Kremienowski, Stanisław Tomaszewski i inni matematycy przygotowali obszerną bibliotekę procedur i programów użytkowych. W 1964 roku Roman Zuber podjął pracę w Instytucie Matematycznym Uniwersytetu Wrocławskiego, gdzie po uzyskaniu stopnia doktora i mianowaniu na docenta wraz z Stefanem Paszkowskim i Ryszardem Wroną starał się o powołanie Instytutu Informatyki na Uniwersytecie Wrocławskim. W powołanym Instytucie Informatyki był od 1969 roku kierownikiem Zakładu Metod Numerycznych i Maszyn Matematycznych, a ponadto pełnił funkcję vice-dyrektora ds. naukowych i dydaktycznych, a w latach od 1979 do 1983 – dyrektora instytutu.
Roman Zuber reprezentujący Instytut Informatyki utrzymywał ścisłe związki z ELWRO, w wyniku których Szczepkowicz wraz z Krystyną Jerzykiewicz wykonali nowe wersje oprogramowania podstawowego maszyny ODRA 1204 (system operacyjny MASON) oraz trzy wersje translatora języka ALGOL 1204 (wykorzystane później w 150 instalacjach). W latach 1980 – 81 Szczepkowicz opracował oprogramowanie pozwalające przenosić dane i programy napisane w ALGOLu 1204 z komputera ODRA 1204 na komputer ODRA 1305 lub ICL 1900. Roman Zuber zapraszał również matematyków pracujących w ELWRO na konferencje dydaktyczne, na których powstawały nowe programy nauczania dla studentów informatyki.
Roman Zuber otrzymał następujące odznaczenia: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal Komisji Edukacji Narodowej, Złoty Krzyż Zasługi.
Roman Zuber przechodzi na emeryturę w roku 1992 r. Zmarł w 2022 r.

PRODUKCJA

inż. Adam Kawałek

Inż. Adam KAWAŁEK urodził się w 1942 r. w Dziemierzycach k/ Racławic. Pracę w ELWRO podjął w 1964 r., jeszcze przed uzyskaniem dyplomu elektronika Politechniki Wrocławskiej w 1969 r. Od samego początku, aż do przejścia na emeryturę, pracował na wydziale produkcji i uruchomień maszyn cyfrowych, zdobywając kolejne szczeble w elektronicznej karierze: robotnik stażysta, technik montażu i uruchomień procesorów, brygadzista, specjalista ds. uruchomień komputerów, a w końcu, jako kierownik działu uruchomień (z tytułem głównego specjalisty systemów komputerowych). Od 1975 r. do końca 1990 r. pracuje jako kierownik grupy najlepszych specjalistów w dziale serwisu systemów komputerowych. Pracę swoją zaczynał przy komputerze UMC-1, gdzie początkowo selekcjonował i dokonywał starzenia podzespołów stosowanych w komputerze, a następnie uruchamiał kompletne pakiety. Po specjalistycznym przeszkoleniu zajmuje się uruchamianiem i odbiorem całego komputera UMC-1, a gdy do produkcji weszła ODRA 1003, Adam Kawałek dalej szkoli się w zakresie uruchamiania kolejnego systemu komputerowego. Cykl taki (szkolenie – uruchamianie) Adam Kawałek przechodzi przez wszystkie procesory i systemy opracowane i produkowane w ELWRO, a więc: ODRA 1204, ODRA 1304, ODRA 1305, ODRA 1325, R-32, R-34 oraz TELE-JS. Dzięki dogłębnemu poznawaniu struktury organizacyjnej i konstrukcji kolejnych maszyn cyfrowych – poprzez ich praktyczne uruchamianie, wymagające ogromnej pracowitości i nauki – staje się on perfekcjonistą w uruchamianiu, dbającym nie tylko o jakość, ale i twórczy udział w usprawnianiu konstrukcji bądź dokumentacji tych produktów. Metoda systematycznej nauki i cierpliwej pracy, także życzliwość wobec kolegów z produkcji, serwisu i biura konstrukcyjnego, zjednały mu przychylność oraz uznanie specjalistów w całym przedsiębiorstwie. Nie bez powodu nazywano go „profesorem”, jako że o każdym komputerze, jego dokumentacji i „właściwościach specjalnych” zawsze wiedział najwięcej. Ogromną zasługą Adama Kawałka było skuteczne uruchamianie poprzez eliminowanie błędów konstrukcyjnych, a z czasem pieczołowite czuwanie nad procesem uruchamiania wszelkich typów maszyn w Elwro – co miało wymierny i pozytywny wpływ na jakość produkcji. Dokładność i stosowanie „żywego” sprzężenia zwrotnego z konstruktorami dawało rękojmię uzyskiwania odpowiedniej jakości kompletnego systemu. W 2009 r. przechodzi na zasłużoną emeryturę, chociaż nadal zajmuje się elektroniką profesjonalną.

inż. Julian Kobecki

Inż. Julian KOBECKI ukończył Wydział Elektryczny Politechniki Wrocławskiej w 1968 r. Z dniem 1października 1964 r. po rozwiązaniu umowy z PAFAWGIEM, podjął pracę w ELWRO na stanowisku kierownika wydziału montażu podzespołów i uruchomienia maszyn cyfrowych PC. W 1965 r. do nowego budynku produkcyjnego został przeniesiony wydział montażu i uruchomienia maszyn cyfrowych PC, gdzie otrzymuje wymaganą powierzchnię do montażu podzespołów (pakiety, zasilacze i pozostały wymagany osprzęt) oraz do montażu tzw. ram, które następnie były wyposażane w odpowiedni zestaw pakietów wymaganych dla danego typu komputera, a także niezbędną powierzchnię do końcowego montażu, uruchomienia i odbioru przez kontrolę jakości. Z uwagi na konieczność (embargo) stosowania półprzewodnikowej bazy produkcji krajowej lub z krajów RWPG, którą cechowała duża zawodność, była ona zgodnie z obowiązującym procesem technologicznym, starzona także na wydziale PC. Również na wydziale PC została wdrożona i produkowana pamięć ferrytowa. W tym czasie wydział PC zwiększył znacznie swój stan zatrudnienia w stosunku do wielkości zatrudnienia z 1964 r.
Dnia 1 stycznia 1975 r. Julian Kobecki został przeniesiony do pracy w ELWRO – Serwis na stanowisko kierownika technicznego i zastępca dyrektora Serwisu, pełniąc między innymi nadzór nad kompletacją i eksploatacją wstępną zestawów komputerowych, a także nadzór nad montażem elementów systemów automatyki w kraju i zagranicą.
W 1978 r. Julian Kobecki zostaje delegowany na okres 3 miesięcy do NRD (miejscowość Rozental) w celu przejęcia obowiązków kierownika robót instalacyjnych, obejmujących montaż, uruchomienia i przekazanie do eksploatacji użytkownikowi niemieckiemu linii produkcyjnej papieru. Zadanie to było wykonywane przez 120 osobową grupę montażową z Zakładu Automatyki przy ul. Obornickiej. Była to bardzo priorytetowa inwestycja; jej produkt (papier) miał stanowić eksport do RFN. Okres pracy Juliana Kobeckiego w Rozentalu przedłużono z 3 do 9 miesięcy. Oddanie inwestycji zakończyło się pełnym sukcesem Elwro. Juliana Kobeckiego odznaczono niemieckim medalem za zasługi. Po 9 miesięcznym pobycie w Rozentalu Julian Kobecki wrócił do pracy w ELWRO – Serwis, pełniąc w dalszym ciągu funkcję kierownika technicznego i zastępcę dyrektora Serwisu z tym samym zakresem obowiązków.

W 1983 r. w TESLI Pardubice powołano do życia Delegaturę ELWRO – Serwis z podstawowym zadaniem serwisowania produkowanych w ELWRO i sprzedawanych do TESLI komputerów militarnych RODAN 10 i RODAN 15 oraz ich zestawów naprawczych KR. Na stanowisko kierownika Delegatury mianowano doświadczonego Juliana Kobeckiego. Funkcję tę inż. Kobecki pełnił przez 4 lata. Za wspaniałe kierowanie Delegaturą otrzymał list z podziękowaniem od kierownictwa TESLI. W 1990 r. Julian Kobecki przeszedł na emeryturę.

mgr inż. Józef Maciejewski

Mgr inż. Józef MACIEJEWSKI ukończył studia na Wydziale Elektroniki Politechniki Wrocławskiej (specjalność: miernictwo elektroniczne) w 1964 r. Roczny staż pracy odbył w Instytucie Fizyki Jądrowej w Krakowie. W latach 1965 – 1991 pracował w Zakładach Elektronicznych ELWRO we Wrocławiu. Pełnił tu następujące funkcje: inżynier serwisu, starszy mistrz, zastępca kierownika wydziału, technolog, kierownik wydziału, kierownik zakładu, konstruktor, główny specjalista. Józef Maciejewski należy do wybitnych organizatorów i twórców systemów i sprzętu komputerowego produkowanych w ELWRO. Zaczynał od wstępnej eksploatacji komputerów ODRA 1003 i ODRA 1013. Komputery ODRA 1013 instalował także u użytkowników w kraju i za granicą. Zajmował się uruchamianiem komputerów ODRA 1103, ODRA 1204 i ODRA 1304 na produkcji (Wydział Montażu m.c.).
W latach 1972 – 1981 i 1984 -1987, jako kierownik wydziału uruchomień prototypowych w Ośrodku Badawczo – Rozwojowym ELWRO, Józef Maciejewski prowadził:
1) uruchomienia i wszechstronne testowanie kompletnych systemów prototypowych: ODRA 1305, ODRA 1325, R-32, R-34 oraz systemu sieciowego TELE-JS,
2) uruchomienia i testowanie prototypów następujących urządzeń: pamięci operacyjnych, zasilaczy komputerowych, sterowników pamięci zewnętrznych, procesorów teleprzetwarzania, urządzeń teletransmisji danych i innych urządzeń prototypowych opracowanych w OBR, a później w IKSAiP,
3) opracowania merytorycznych wniosków i poprawek konstrukcyjnych i technologicznych (współpracując z konstruktorami i technologami), mających na celu eliminację ujawniających się hazardów układowych i trudnych do zdiagnozowania, incydentalnych błędów w funkcjonowaniu testowanych systemów i urządzeń prototypowych,
4) opracowanie, kompletację i testowanie mobilnego, kontenerowego ośrodka obliczeniowego, będącego podstawą produkcji mobilnych ośrodków obliczeniowych w ELWRO.
W latach 1981 do 1984 oraz 1987 do 1990 Józef Maciejewski pracował w zakładach konstrukcyjnych urządzeń specjalnych i urządzeń transmisji danych, a w latach 1990-1991 r. - w zakładzie mikrokomputerów. W latach 1991 do 2005 Józef Maciejewski pracował w Banku PKO BP we Wrocławiu, gdzie zbudował rozległą sieć komputerową na obszarze regionu dolnośląskiego Banku PKO BP. W 2005 r. przeszedł na emeryturę.

PRZYRZĄDY ELEKTRONICZNE DLA POTRZEB ELWRO

dr inż. Barbara Maćkowiak

Dr inż. Ruta Barbara MAĆKOWIAK urodziła się w 1932 roku w Pińsku. W latach 1940-1946 przebywała razem z matką na zesłaniu w Północnym Kazachstanie. Ukończyła tam sześć klas szkoły rosyjskiej. W 1951 roku ukończyła Liceum Ogólnokształcące w Legnicy, a w roku 1957 studia na Wydziale Elektroniki Politechniki Wrocławskiej. Po studiach przez dwa lata pracowała w Instytucie Łączności we Wrocławiu, a w roku 1959 zatrudniła się we Wrocławskich Zakładach Elektronicznych ELWRO na stanowisku konstruktora, a następnie kierownika działu przyrządów elektronicznych. Zadaniem działu było wyposażenie przedsiębiorstwa w elektroniczną aparaturę kontrolno-pomiarową krajową i zagraniczną dla potrzeb biur konstrukcyjnych oraz konstrukcja i wykonanie specjalistycznych przyrządów niezbędnych w procesie technologicznym produkcji wyrobów finalnych. W 1971 roku otrzymała stopień doktora nauk technicznych w Instytucie Metrologii Elektrycznej Politechniki Wrocławskiej. Istotną zasługą Ruty Barbary Maćkowiak było zorganizowanie i kierowanie działem elektronicznych przyrządów, w którym opracowano i wykonano oraz – w razie potrzeby – kupowano z zewnątrz serie zautomatyzowanych testerów technologicznych dla potrzeb produkcji i wstępnej eksploatacji podzespołów, bloków funkcjonalnych i całych procesorów do komputerów ODRA i RIAD (Odra 1003, ODRA 1204, ODRA 1304, ODRA 1305, R-32 i R-34) oraz procesora telekomunikacyjnego i systemu TELE JS. Pozwalało to utrzymać wysoki poziom jakości wyrobów informatyki wytwarzanych w ELWRO. W 1973 roku podjęła pracę w Instytucie Komputerowych Systemów Automatyki i Pomiarów we Wrocławiu na stanowisku kierownika Zakładu Prognozowania i Współpracy z Zagranicą a następnie kierownika Zakładu Systemów Pilotowych i Sekretarza Naukowego. Po przejściu na emeryturę w roku 1991 podjęła pracę w wydzielonym z ELWRO, a następnie sprywatyzowanym, Zakładzie Elektroniki TEL – EKO na stanowisku Głównego Specjalisty do spraw współpracy z zagranicą i kontynuowała ją do czasy likwidacji przedsiębiorstwa w 1998 roku.

mgr inż. Jerzy Markiewicz

Mgr inż. Jerzy MARKIEWICZ ukończył studia na Wydziale Elektroniki Politechniki Wrocławskiej (specjalność: miernictwo elektroniczne) w 1960 r. Tuż po studiach podjął pracę we Wrocławskich Zakładach Elektronicznych ELWRO w dziale elektronicznych przyrządów pomiarowych. Zadaniem działu było wyposażanie przedsiębiorstwa w elektroniczną aparaturę kontrolno-pomiarową krajową i zagraniczną dla potrzeb biur konstrukcyjnych oraz konstrukcja i wykonawstwo zautomatyzowanych testerów do kontroli podzespołów i kompletnych procesorów komputerów produkowanych w ELWRO. Jerzy Markiewicz, specjalizując się w konstrukcji aparatury pomiarowej, przeszedł pełną drogę awansu inżynierskiego, świadczącą o wyjątkowo wysokim poziomie kwalifikacji ( młodszy konstruktor, konstruktor, kierownik zespołów konstrukcyjnych) i uzyskał I stopień specjalizacji zawodowej w zakresie konstrukcji przyrządów pomiarowych, nadany przez ministra Przemysłu Maszynowego. Jerzy Markiewicz konstruował osobiście lub bezpośrednio kierował opracowaniem najważniejszych testerów technologicznych dla potrzeb produkcji i wstępnej eksploatacji podzespołów, bloków funkcjonalnych i kompletnych procesorów komputerów produkowanych w ELWRO (UMC 1, ODRA 1003, ODRA 1204, ODRA 1304, ODRA 1305, R-32 i R-34), istotnie przyczyniając się do zapewnienia wysokiego poziomu jakości produktów informatyki w ELWRO. Jerzy Markiewicz pracował w ElWRO nieprzerwanie od 1960 r. do 1998 r. W okresie od 27.06.1990 do 31.12.1998 pełnił funkcje: radnego miasta Wrocławia (przez 3 kadencje) i wiceprzewodniczącego Prezydium Sejmiku Samorządowego województwa wrocławskiego (przez 1 kadencję). Do momentu przejścia na emeryturę, w dniu 1 maja 2003, był pracownikiem samorządu województwa dolnośląskiego.

SERWIS

mgr Fabian Klejn

Mgr Fajwel Fabian KLEJN ukończył szkołę ogólnokształcącą w Kamiennej Górze w roku 1955. W latach 1955-1960 studiował na Uniwersytecie Wrocławskim na wydz. Mat-Fiz-Chem, gdzie uzyskał tytuł magistra fizyki. Następnie pracował jako asystent w Katedrze Fizyki Doświadczalnej U. Wr. i Instytutu Fizyki PAN do 1964. W 1964 za namową kolegi ( Bogdana Tabisza ) zgłosił się do Thanasisa Kamburelisa, by podjąć nowe wyzwanie- programowanie komputerów ( na których – jak twierdzi Fabian Klejn – w ogóle się nie znał ). Został zatrudniony w biurze rozwojowym WZE ELWRO jako programista. Kamburelis dał mu opis nowoprodukowanej wówczas ODRY 1003 i dwa tygodnie czasu, po czym zlecił pisanie programów. Do marca 1967 r. zajmował się opracowywaniem programów i podprogramów dla kolejnych komputerów elwrowskich ( ODRA 1003, ODRA 1013, ODRA 1103, ODRA 1204 ). Tu Fabian poznał warsztat tworzenia oprogramowania, co było podstawą do dalszej jego pracy merytorycznej. W kwietniu 1967 r. zrezygnował z pracy w biurze rozwojowym, a Thanasis Kamburelis zaproponował mu spróbowanie pracy w nowopowstającym zakładzie obsługi technicznej ELWRO-SERVICE. Dostał tam stanowisko kierownika działu serwisu oprogramowania, który należało dopiero stworzyć. W ELWRO- SERVICE pracował jako kierownik działu, następnie jako specjalista i główny specjalista do spraw oprogramowania aż do listopada 1982 roku.
Fabian Klejn w istotny sposób przyczynił się do powstania i rozwoju serwisu oprogramowania w ELWRO, a w szczególności:
1) opracował i wdrożył system serwisowania oprogramowania tworzonego w ELWRO,
2) przyczynił się do powołania Klubu użytkowników mc ODRA – ważnego forum współpracy ELWRO z użytkownikami,
3) udzielał pomocy inżynierom w uruchamianiu oprogramowania dla wszystkich komputerów ODRA produkowanych w ELWRO,
4) po półrocznym przeszkoleniu w ICL ( 1973/1974 ), wdrażał i nadzorował wdrażanie u użytkowników systemów operacyjnych ICL dla ODRA 1304 i ODRA 1305 ( egzekutor E6RM i wielozadaniowy, wielostanowiskowy S.O. George 3 ).
Fabian Klejn w sumie w MERA ELWRO przepracował ponad 18 lat. Brał udział w licznych targach, pokazach i sympozjach dotyczących komputerów ODRA. Pomagał inżynierom w uruchamianiu zestawów ODRA u klientów w trudniejszych przypadkach. Dodatkowo w latach 1977-1979 był ( wraz z Kazimierzem Mazurkiewiczem ) technicznym konsultantem firmy TCC ( TRANSAMERICA subsidiary ) przy ich pracach w Polsce i W. Brytanii związanych z podłączeniem ich urządzeń do ODRA 1305.
10 listopada 1982 r. został zwolniony dyscyplinarnie z par.52 Ustawy o stanie wojennym.
W latach 1982 - 1985 pracował jako specjalista w Przedsiębiorstwie Polonijnym 'BIT' Wrocław, gdzie zajmował się oprogramowanie specjalistycznym do mikrokomputerów INTEL 8080, Z-80, COMMODORE 64 oraz ( polskiej produkcji firmy KFAP ) PSPD-90.
W latach 1986 - 1990 pracował jako specjalista firmy WINUEL - Janusz Sołtowski Wrocław, gdzie tworzył oprogramowanie i świadczył usługi serwisowe dla komputerów klasy PC, PC XT i PC AT w Luksemburgu ( ENSCH ), RFN ( DIGALOG i CREATEC ) i Polsce.
W okresie 12.1990 - 03.1992 został 'wypożyczony' do ELWRO SERVICE, gdzie zajmował się pogłębianiem znajomości komputerów osobistych klasy PC wśród pracowników firmy.
W latach 04.1992 - 05.1998 znów w firmie WINUEL( od 1996 WINUEL S.A. ). Zajmował się tu opracowywaniem drajwerów dla urządzeń produkowanych w firmie i zarządzaniem ( administrowaniem ) sieci komputerowej opartej na dwóch serwerach NOWELL; jednym serwerze WINDOWS NT i jednym serwerem LINUX ( na SUN ) oraz kilkudziesięciu stacji roboczych z różnorodnym oprogramowaniem Microsoftu ( Windows for Workgroup , Windows 95, Windows NT ).
Od maja 1998 pracował jako specjalista w Wojewódzkim Zakładzie Katastralnym we Wrocławiu, gdzie zajmował się administracją sieci NOVELL i pomocą pracownikom przy wykorzystaniu oprogramowania komputerowego.
W 2001 roku Fabian Klejn przechodzi na rentę po operacji mózgu (oponiak).
Obecnie jako emeryt jest szczęśliwy bo nic już nie pamięta z komputerów, które używa tylko do układania pasjansów, bądź okazjonalnie do surfowania po internecie. Ma żonę Teresę ( tę samą od ponad 43 lat ), troje dorosłych wnuków ( dwóch w Kanadzie ) i ( niestety ) ogródek, w którym musi ( choć nie chce ) pracować.

mgr inż. Kazimierz Mazurkiewicz

Mgr inż. Kazimierz MAZURIEWICZ ukończył Liceum Ogólnokształcące w Krośnie n/Wisłokiem w 1958 r., a studia na Wydziale Elektroniki (specjalność: maszyny matematyczne) w roku 1964. Na ostatnim semestrze studiów, w roku 1963 rozpoczął pracę w Zakładach Elektronicznych ELWRO we Wrocławiu. Tu zajmował się kolejno serwisem wszystkich komputerów ODRA produkowanych w tym przedsiębiorstwie. Kazimierz Mazurkiewicz zaznaczył swój osobisty, bardzo istotny udział w dopracowaniu wszystkich komputerów wdrażanych do produkcji w ELWRO poprzez wychwytywanie i usuwanie hazardów logicznych w strukturach tych komputerów, które ujawniały się dopiero w rzeczywistej eksploatacji. Pracował na” styku” konstruktorzy – użytkownicy. Brał udział w uruchomieniu, wstępnej eksploatacji komputerów ODRA, szkoleniu specjalistów użytkowników krajowych i zagranicznych. Propagował zalety komputerów ODRA na licznych sympozjach, wystawach, targach, brał udział w negocjacjach handlowych. Uczestniczył w pionierskich instalacjach tych komputerów w ważnych ośrodkach obliczeniowych w Polsce i za granicą. Obecnie jest na emeryturze i nadal pracuje w serwisie komputerów.

mgr Wojciech Mijalski

Mgr Wojciech MIJALSKI ukończył matematykę na Uniwersytecie Wrocławskim w 1962 roku. Pracę w Zakładach Elektronicznych Elwro we Wrocławiu rozpoczął bezpośrednio po ukończeniu studiów w Ośrodku Zastosowań Maszyn Cyfrowych (OZMC). Przez cały okres pracy w Elwro Wojciech Mijalski wykonywał niezwykle istotne zadania, wymagające systematycznej nauki, aby gruntownie, praktycznie posiąść wiedzę i umiejętności w dziedzinie oprogramowania. Niezbędne to było przy uruchamianiu i wdrażaniu systemów komputerowych u użytkowników oraz szkoleniu ich specjalistów. Dotyczyło to kolejno wszystkich komputerów opracowanych i wdrożonych do produkcji w ELWRO (UMC1, ODRA 1003, ODRA 1204, ODRA 1304, ODRA 1305, ODRA 1325, R-32, R-34, procesor telekomunikacyjny PTD i System sieciowy TELE – JS). Wymagało to dogłębnej znajomości dokumentacji, częstych wyjazdów, poznawania nowych ludzi nie tylko w Polsce, ale we wszystkich tzw. krajach KDL, gdzie Elwro sprzedawało swoje komputery. Wszędzie tam Wojciech Mijalski był bardzo sprawnym i skutecznym ambasadorem komputerów produkowanych w ELWRO. Dobre relacje z kontrahentami ELWRO, profesjonalna organizacja pracy i zaangażowanie wielu ludzi Serwisu – to istotne warunki powodzenia. Szczególnie dobre relacje stworzono z Czechosłowacką firmą „Kancelarske Stroje”. Wojciech Mijalski znaczną część swojej pracy w Serwisie Elwro poświęcał szkoleniu użytkowników maszyn elwrowskich, bo w tym czasie na uczelniach nie było kierunku ani przedmiotu o nazwie „informatyka”. Dziś taki przedmiot obowiązuje już od szkoły podstawowej i cieszy się Wojciech Mijalski, że jego wnuczka ma z tego przedmiotu zawsze najlepsze oceny. Obecnie Wojciech Mijalski jest na emeryturze i robi to, na co kiedyś nie było czasu; praca w ogrodzie, spacery na rowerze, utrzymywanie kontaktów z rodziną i ze znajomymi (także Elwrowcami), internet, podróże, głównie do córki do Kanady".

mgr Mordka Mietek Rajchman

Mgr Mordka Mietek RAJCHMAN ukończył Liceum Ogólnokształcące w Legnicy w 1963 r., a w 1966 r. - Elektroniczne Zakłady Naukowe przy WZE ELWRO. W 1971 r. otrzymał dyplom ukończenia Uniwersytetu Wrocławskiego na Wydziale Matematyki i Fizyki (metody numeryczne).
Pracę zawodową podjął w ELWRO – SERWIS w 1968 r. w dziale serwisu oprogramowania, gdzie przepracował blisko 25 lat. Zajmował tam kolejno następujące stanowiska: programisty, starszego technologa ds. oprogramowania i specjalisty ds. oprogramowania systemów komputerowych.
Mordka Mietek RAJCHMAN w latach 1975/76 odbył gruntowne przeszkolenie w firmie ICL w zakresie systemów operacyjnych: egzekutor E6RM, egzekutor EWGN odpowiednio dla wielozadaniowego i wielostanowiskowego Systemu Operacyjnego George 3 i EX2M.
Mordka Mietek RAJCHMAN w ELWRO – SERWIS zrealizował szereg istotnych zadań z punktu widzenia Przedsiębiorstwa:
1) współpracował przy opracowywaniu i wdrażaniu systemu serwisowania oprogramowania tworzonego w ELWRO,
2) pomagał inżynierom w procesie uruchamiania oprogramowania na wszystkich komputerach ODRA produkowanych w ELWRO,
3) brał udział w uruchamianiu zestawów komputerowych (ODRA 1204, ODRA 1304, ODRA 1305, ODRA 1325 i systemów TELE – JS) u użytkowników końcowych w Polsce i zagranicą,
4) był autorem wielu pomysłów racjonalizatorskich w zakresie oprogramowania systemowego i oprogramowania urządzeń zewnętrznych (między innymi dla pamięci dyskowych i monitorów ekranowych),
5) instalował i nadzorował wdrażanie systemów operacyjnych dla komputerów ODRA 1304, ODRA 1305 i ODRA 1325 wraz z generowaniem systemów operacyjnych dla określonych zestawów jednostki centralnej i urządzeń peryferyjnych,
6) szkolił użytkowników w zakresie systemów operacyjnych i języków programowania na kursach w kraju i zagranicą,
7) uczestniczył w krajowych i zagranicznych targach, wystawach i sympozjach, związanych z promocją komputerów ODRA.
Mordka Mietek RAJCHMAN należy do grona wybitnych specjalistów serwisu oprogramowania w ELWRO. Był wielokrotnie wyróżniany i nagradzany, miedzy innymi został Najlepszym Pracownikiem Roku 1976 w Mera ELWRO.

DZIAŁ TECHNOLOGICZNY

mgr inż. Andrzej Niżankowski

Mgr inż. Andrzej NIŻANKOWSKI ukończył studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Wrocławskiej w 1956 r., gdzie przez trzy lata prowadził zajęcia z przedmiotów: drobne konstrukcje mechaniczne i geometria wykreślna. Tuż po utworzeniu ELWRO, w 1959 r. Andrzej NIŻANKOWSKI zatrudnia się w Zakładzie i organizuje pierwszą pracownię mechaniczną oraz archiwum dokumentacji technicznej. Angażuje również i szkoli młodych inżynierów – mechaników, którzy w przyszłości utworzyli trzon specjalistów, zajmujących się opracowaniami mechanicznych konstrukcji i technologii sprzętowych produktów informatyki w fabryce.
Andrzej NIŻANKOWSKI był głównym technologiem ELWRO; opracował technologię produkcji UMC-1 - pierwszego, seryjnie produkowanego komputera w Polsce.


Już w 1959 r. Andrzej NIŻANKOWSKI na życzenie dyrektora Tarnkowskiego, osobiście opracowuje bardzo ciekawy projekt graficzny logo ELWRO który posłużył do wykonania neonu zainstalowanego na budynkach fabryki. Odtąd także pisma przewodnie i kadrowe ELWRO posiadały nadrukowane takie logo. Również według tego projektu wyprodukowano znaczki „do wpinania do klapy”, które z dumą nosili pracownicy fabryki.

Opracowuje nowoczesną konstrukcję bębna pamięciowego, opartego na tzw. fortunce. Bęben stosowano w maszynach UMC1 i ODRA. Opracował złącze do komputera UMC-1 i opatentowane złącza LDB do komputerów ODRA. Jest autorem nagrodzonego opracowania URZĄDZENIA 3. PERYFERII ( wózki, szafy i regały na nośniki danych ). Opracowanie wdrożono do produkcji. Andrzej NIZANKOWSKI należy do grona wybitnych twórców i organizatorów informatyki w ELWRO.